Για τις Γυναίκες που δεν Έγιναν ή Δεν Ήθελαν να Γίνουν Μητέρες...

Γράφει η Κυριακή Μπλόσκα


Η γιορτή της μητέρας γιορτάζεται την δεύτερη Κυριακή του Μαΐου όπου -σε αντίθεση με την αντίστοιχη γιορτή του πατέρα- σχολιάζεται και εξυμνείται η μητρότητα μέσα από δεκάδες κοινοποιήσεις, ενώ οι σχετικές αναφορές στα social media μιλούν για την διαχρονική δυσκολία του να μεγαλώνει μία γυναίκα ένα παιδί. Και αυτό διότι η ανατροφή ενός παιδιού από την πλευρά μιας γυναίκας είναι εκ διαμέτρου αντίθετη από την ανδρική οπτική γωνία. Πόσες φορές έχουμε ακούσει, άραγε, την φράση «από την στιγμή που μια γυναίκα γίνεται μητέρα παύει να είναι πια γυναίκα»; Μερικοί την ερμηνεύουν με μία άκρως σεξιστική διάσταση, υποστηρίζοντας πως μετά την γέννα η γυναίκα χάνει κάθε ελκυστικό στοιχείο από πάνω της, ενώ ζει για να καλύψει τις ανάγκες του παιδιού και όχι του συζύγου της, καθώς για τουλάχιστον ένα χρόνο, ίσως, απέχει και από τις κοινωνικά επιβεβλημένες «συζυγικές της υποχρεώσεις».


Ευτυχώς οι περισσότεροι βλέπουν την παραπάνω φράση εντελώς διαφορετικά κρίνοντας πως η μητρότητα είναι ίσως το πιο απαιτητικό και εξαντλητικό "επάγγελμα". Η γιορτή της μητέρας μας φέρνει στη μνήμη εικόνες από γυναίκες που είτε γέννησαν εύκολα είτε κοιλοπονούσαν ώρες ατελείωτες, αλλά κυρίως μας δείχνει πως ακόμη και αν μια γυναίκα έφερε μια ζωή με καισαρική ή εξωσωματική γονιμοποίηση, ακόμη και αν «βιάστηκε» στα 19 ή παρά ήταν μεγάλη στα 40φεύγα, ο ρόλος που θα πρέπει να υιοθετήσει και να ανταποκριθεί από την στιγμή που γίνεται μητέρα θα είναι το ίδιο δύσκολος.



Για πολλές γυναίκες, όμως, η γιορτή της μητέρας είναι κάθε άλλο παρά γιορτή. Και αυτό γιατί καλούνται να απαντήσουν στην άκρως αδιάκριτη ερώτηση «πότε θα κάνεις και συ κανένα παιδί;». Η μέρα αυτή έρχεται να υπενθυμίσει στις γυναίκες που δεν επιθυμούν να γίνουν μητέρες από επιλογή πως όσο επιτυχημένες και αν είναι επαγγελματικά, στα μάτια της κοινωνίας δεν θα ολοκληρωθούν ποτέ χωρίς ένα παιδί δίπλα τους. Κοινώς, η προσωπική επιλογή της γυναίκας στην αποχή από την συμβατική έννοια της μητρότητα τις καθιστά αποτυχημένες, δαχτυλοδεικτούμενες, ειδικά αν ανήκουν στον καλλιτεχνικό χώρο, καθώς κρίνονται ακόμη σκληρότερα από την κοινή γνώμη.


Υπάρχουν βέβαια και γυναίκες που γνωρίζουν πως ίσως δεν θα καταφέρουν ποτέ να γιορτάσουν αυτή τη μέρα. Γυναίκες που υποβάλλονται σε αμέτρητες εξετάσεις, ορμονοθεραπείες, περνούν από την μία αποτυχημένη εξωσωματική στην επόμενη για να καταφέρουν να γιορτάσουν κάποια στιγμή και εκείνες την «πολυπόθητη μητρότητα». Παρόλο που στην Ελλάδα 250.000 με 300.000 ζευγάρια αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην τεκνοποίηση, ο περισσότερος κόσμος νομίζει πως το να γεννηθεί ένα παιδί είναι κάτι το αυτονόητο για ένα ζευγάρι που ακολουθεί μία κοινή πορεία.


Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε το Υπουργείο Υγείας για την παγκόσμια ημέρα γονιμότητας, περίπου το 10-12% των ζευγαριών που βρίσκονται σε αναπαραγωγική ηλικία δυσκολεύονται με κάποιο τρόπο στην τεκνοποίηση. Ωστόσο, δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο προφίλ στην υπογονιμότητα, καθώς όχι μόνο δεν εμφανίζει τα ίδια συμπτώματα σε όλους, αλλά έρχεται και φεύγει ανά διαστήματα χωρίς κάποια προειδοποίηση. Είναι σημαντικό να πούμε εδώ πως από τα 90 εκατομμύρια ζευγάρια παγκοσμίως που είναι αποδεδειγμένο πως αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα σύλληψης, τα 77 εκατομμύρια δεν αναζητούν ποτέ ιατρική βοήθεια, ενώ από τα 13 εκατομμύρια που θα αποδεχτούν την δυσκολία τους και θα μπορέσουν να αναζητήσουν ιατρική βοήθεια, μόλις το 42%, θα δεχτεί τελικά θεραπεία.


Μάλιστα, σύμφωνα με την Eurostat, τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί από το 1961 μέχρι και το 2019 μας δείχνουν πως το μεγαλύτερο ετήσιο σύνολο γεννήσεων στην Ε.Ε. καταγράφηκε το 1964 όταν γεννήθηκαν περίπου 6,7 εκατομμύρια μωρά. Ωστόσο, με το πέρασμα του χρόνου παρατηρούμε πως σημειώνονται όλο και λιγότερες γεννήσεις σε σχετικά σταθερό ρυθμό μέχρι και το 2002. Έπειτα, ακολούθησε μια μέτρια ανάκαμψη το 2008, αλλά οι αυξομειώσεις συνεχίστηκαν μέχρι και το 2019.




Ωστόσο, όπως μπορούμε να δούμε στην παρακάτω εικόνα, είναι φανερό πως από το 2001 μέχρι και το 2019 ο μέσος όρος γυναικών που γίνονται πρώτη φορά μητέρες συνέχισε να αυξάνεται σταθερά καθώς όλο και περισσότερες γυναίκες γνώριζαν την μητρότητα μετά τα 30.



Τα παραπάνω στοιχεία μας φωνάζουν πως η Ευρώπη είναι η ήπειρος με το χαμηλότερο συνολικό ποσοστό γονιμότητας. Μάλιστα, σύμφωνα με σχετική έρευνα, το χαμηλό ποσοστό γονιμότητας δεν φαίνεται πως προκαλείται άμεσα από μεθόδους αντισύλληψης, καθώς στη Βόρεια και Δυτική Ευρώπη τα χαμηλά ποσοστά ξεκίνησαν από τα μέσα της δεκαετίας του 1960. Είναι καιρός πια να δούμε πως η γενικότερη μείωση της γονιμότητας στην Ευρώπη δεν ευθύνεται τόσο στην επιλογή των γυναικών να μην τεκνοποιήσουν, όσο στην γενικότερη κατάσταση που καλείται να αντιμετωπίσει μία μητέρα λόγω της μονόπλευρης επιβάρυνσής της στην ανατροφή των παιδιών.


Ας μην ξεχνάμε πως ο ρόλος του πατέρα είναι εντελώς διαφορετικός από εκείνον της μητέρας, η οποία οφείλει να είναι συνεχώς πάνω από το παιδί, κατακρίνεται για το πώς το διαπαιδαγωγεί και συνεχώς αισθάνεται πως δεν είναι αρκετά καλή, όσες προσπάθειες και αν κάνει, για να συνδυάσει την εργασία με την μητρότητα. Σε αρκετές χώρες της Ευρώπης, οι άνδρες έχουν ελάχιστη μέριμνα για την ανατροφή του παιδιού, ενώ η παραμικρή ένδειξη ενδιαφέροντος προς την σύντροφό τους στην νέα πραγματικότητα της γονεϊκότητας αποθεώνεται από τον κοινωνικό περίγυρο του ζευγαριού. Φυσικά, η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη όταν μια μητέρα μεγαλώνει μόνη το παιδί της, όπου τόσο η κοινωνία όσο και το κράτος αδιαφορούν για την ουσιαστική στήριξή τους, με γυναίκες στην πιο παραγωγική ηλικία (25-40 ετών) να βρίσκουν μπροστά τους μερική ή ανασφάλιστη εργασία.


Πώς θα μπορέσει μέσα σ’ αυτό το κλίμα να θελήσει ένα ζευγάρι ή μια γυναίκα να αποκτήσει ένα παιδί; Οι περιοριστικές συνθήκες που έφερε η πανδημία φαίνεται πως επιβεβαιώνουν την απορία αυτή, καθώς η υπογεννητικότητα χαρακτηρίζει τις περισσότερες Ευρωπαϊκές και μη χώρες.




«Ήμουν έγκυος, αλλά έπαθα παλίνδρομο κύηση. Είχα τέτοιο καημό. Θυμάμαι ότι όταν έχασα το παιδί, καθόμουν στη γωνία του σπιτιού, στο γκρεμό και έκλαιγα συνέχεια. Δεν ήθελα τίποτα. Μετά, άφησα την ιδέα να γίνω μάνα. Για να κάνω παιδί, έπρεπε να καθίσω»

- Ζωζώ Σαπουντζάκη



«Στα 22 που το έμαθα το πήρα αψήφιστα. Στα 35 που το ξαναέψαξα λίγο, με πείραξε»

- Μάρω Κοντού



Είμαι σίγουρη πως δεν χρειάζεται να ψάξουμε πολύ για να δούμε πως δεν είναι λίγοι οι άνθρωποι γύρω μας που δυσκολεύονται να τεκνοποιήσουν, καθώς και πως άνθρωποι που θαυμάζουμε στον χώρο του θεάματος -όσο λαμπερή και αν φαντάζει η ζωή τους- αντιμετωπίζουν αληθινά προβλήματα, όπως όλοι μας. Βέβαια, το πιο πονεμένο «γιατί σε μένα;» δυστυχώς ή ευτυχώς το κουβαλάει συνήθως η γυναίκα. Για μένα η γιορτή της μητέρας θα πρέπει να αφιερώνεται σε όλες τις γυναίκες, είτε μπορούν να φέρουν μία ζωή, είτε όχι. Ίσως γιατί κάθε χρόνο θυμάμαι την δική μου μαμά που για 17 συνεχόμενα χρόνια πηγαινοερχόταν σε γιατρούς για να μπορέσει να έχει και εκείνη ένα μωρό στην αγκαλιά της.


Ώσπου τελικά βρήκε την σωστή θεραπεία και με την βοήθεια της εξωσωματικής γονιμοποίησης κατάφερε να φέρει δύο ζωές. Όσο και αν η πραγματικότητα με απογοητεύει, θέλω να ελπίζω πως από δω και πέρα καμία γυναίκα δεν θα κατακρίνεται αν δεν θέλει ή δεν μπορεί να τεκνοποιήσει. Εξάλλου, η υπογονιμότητα μπορεί να χτυπήσει τον καθένα και -όσο και αν κάνουμε πως δεν την βλέπουμε- βρίσκεται κοντά μας. Είναι καιρός πια να την αποδεχτούμε μια και καλή.

113 προβολές0 σχόλια