ΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ: Αριάδνη Χαρπαντίδου

Με αφορμή την περίφημη σκηνή στην ταινία «Η αιώνια λιακάδα ενός καθαρού μυαλού», όπου η ηρωίδα, η Clementine, επιλέγει να διαγράψει, απευθυνόμενη σε μία κλινική, όλες τις αναμνήσεις από τη σχέση της με τον πρώην σύντροφό της, αναρωτιέμαι πόσοι από εμάς θα τολμούσαν κάτι παρόμοιο, εάν είχαν την επιλογή να διαγράψουν την ανάμνηση των τελευταίων μηνών, του τελευταίου έτους από τη ζωή τους.



Η λέξη «τραύμα», προέκυψε στα τέλη του 19ου αιώνα από τη μετατραυματική εμπειρία που αποκτούσαν οι επιζώντες των σιδηροδρομικών ατυχημάτων. Πολλές δεκαετίες μετά, περί το 1970, ο όρος «μετατραυματικό στρες/μετατραυματική διαταραχή», άρχισε να χρησιμοποιείται κυρίως για τους στρατιωτικούς βετεράνους. Από τότε και στο εξής, ο όρος «τραύμα» χρησιμοποιείται για πολλές καταστάσεις, περιγράφοντας μία διαδικασία του οργανισμού, συνυφασμένη και με την εκδήλωση άγχους. Σε αρκετές μελέτες, γίνεται αναφορά σε συμπτώματα μετατραυματικού στρες (PTSS) από τις επιπτώσεις της πανδημίας Covid-19, τόσο στους νοσούντες, όσο και σε αυτούς που είχαν κοντά στο περιβάλλον τους κάποιον που νόσησε αλλά και σε όσους βίωσαν και βιώνουν τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις που απορρέουν από την επικρατούσα κατάσταση.


Στις μέρες μας, η αίσθηση της συλλογικότητας, της ένωσης, της συμπαράστασης μίας ένωσης ανθρώπων, λειτουργεί παρηγορητικά στις συνθήκες αυτές, δημιουργώντας την εντύπωση ότι το αίσθημα της συλλογικής δυνατότητας λειτουργεί ευεργετικά. Σύμφωνα με έρευνες και λαμβάνοντας υπόψιν την εμφάνιση άλλων επιδημιών στο παρελθόν, η ανθρωπότητα αυτή τη φορά φαίνεται περισσότερο έτοιμη, επιστημονικά, να εντοπίσει και να επιδιώξει τη λύση, αμεσότερα απ’ ότι στο παρελθόν, στοχεύοντας πρωτίστως στην προστασία της ανθρώπινης ζωής με τη γρήγορη δημιουργία εμβολίου, ως λύση καταπολέμησης. Ας περάσουμε όμως στο μέλλον, όσο μπορούμε να «μιλήσουμε» γι’ αυτό.


Μετά το τέλος των πανδημιών και έπειτα από μία περίοδο «επώασης», τόσο οικονομικής, όσο και κοινωνικής και ψυχολογικής, οι άνθρωποι αποζητούν την κοινωνική αλληλεπίδραση, έχοντας ανακτήσει τις δυνάμεις τους, θα προσπαθήσουν να κερδίσουν τον χαμένο χρόνο, να αδράξουν ευκαιρίες, εμπειρίες, να σταθούν στα πόδια τους. Η επιθυμία για επαφή, συναναστροφή και κοινωνικότητα θα είναι πιο ισχυρή από ποτέ, στο, μπορεί και όχι τόσο μακρινό μέλλον. Μία τέτοια εικόνα, μας φέρνει στο μυαλό τα “Roaring 20s”, μία δεκαετία από το παρελθόν που χρησιμοποιείται από αρκετούς επιστήμονες στις μέρες μας, σαν παρομοίωση για όσα μέλλεται να συμβούν.


Ίσως φαίνεται αρκετά χαζό να προσπαθούμε να προβλέψουμε όσα πρόκειται να συμβούν. Ίσως και να μας δίνει και κουράγιο. Έχοντας στο νου αναμνήσεις και αισθήσεις από το παρελθόν, μας δίνεται περισσότερη δύναμη να κρατηθούμε δυνατοί και μαζί, έστω και από μακριά. Εκμεταλλευόμενοι έστω και αυτές τις εμπειρίες και το χρόνο που έχουμε, μαθαίνουμε να βγαίνουμε νικητές, σε όσους περισσότερους τομείς μπορούμε. Κρατώντας τον εαυτό μας, με πράγματα που μας κάνουν ακόμη χαρούμενους (εξάλλου η κάθε μορφή τέχνης είναι ο καλύτερος σύντροφος για όλες τις πιθανές στιγμές που μπορούμε να στραφούμε σε αυτή), επιμένουμε πατώντας το «play» σε όσα μας δίνουν ενέργεια και μας υπενθυμίζουν τη σταθερότητα, τη χαρά και την αισιοδοξία που μπορούν να προκύψουν έπειτα από περιόδους κρίσης.


Το ερώτημα είναι, άραγε θα κρατήσουμε μέσα μας αυτές τις αναμνήσεις ζωντανές; Θα θυμόμαστε όσα βιώσαμε, όσα νιώσαμε, συνδεδεμένα με έναν αρκετά διαφορετικό τρόπο ζωής για τους περισσότερους, συνυφασμένα με αρνητικές εικόνες για αρκετούς και με άπειρη ανία για πολλούς; Είναι ένα «μάθημα» που θα θυμόμαστε, ή θα επιλέγαμε το κουμπί της διαγραφής, ιδίως αν είχαμε την επιλογή της Clementine;



Έναυσμα και τροφή για σκέψη:

https://www.theguardian.com/world/2020/dec/21/epidemiologist-1918-flu-pandemic-roaring-20s-post-covid

185 προβολές0 σχόλια