Ελληνικός Τουρισμός 2021: Όνειρο ή Πραγματικότητα;

Γράφει η Κατερίνα Τόσκου


Πολλά τα ερωτήματα και οι εικασίες που μπορεί κανείς να φέρει γύρω από τον τουρισμό του 2021. Σίγουρα, τόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση, όσο και οι εθνικές κυβερνήσεις κάνουν ό,τι μπορούν προκειμένου να δουν τον κρατικό ισολογισμό να ανεβαίνει χάρη στη βοήθεια του τουρισμού, ο οποίος έκανε αισθητή την “απουσία” του από τα κρατικά ταμεία πολλών χωρών. Η χρονιά του 2020, έχει σημειωθεί ως η χειρότερη των τελευταίων ετών παγκοσμίως, κάνοντας ανεξίτηλη τη χρονιά για οικονομικούς και σαφέστατα υγειονομικούς λόγους, καθώς ο COVID μέχρι και σήμερα δεν δέχεται να καταπολεμηθεί. Η Ελλάδα, τρίτη χώρα της λίστας του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού των Ηνωμένων Εθνών, με το 21% του ΑΕΠ να αντιπροσωπεύεται από τον τουρισμό, σίγουρα πέρασε δύσκολα το 2020, αλλά δεν παύει να κοιτάει με αισιοδοξία και επιφυλακτικότητα το πως θα εξελιχθεί η φετινή τουριστική σεζόν.




Στατιστικά 2019-2020


Το έτος 2020 χαρακτηρίστηκε ως η χειρότερη χρονιά για τον τουρισμό σε παγκόσμια εμβέλεια, σύμφωνα με στοιχεία που έφερε στο φως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού των Ηνωμένων Εθνών.


Πιο συγκεκριμένα, στην Ελλάδα το 2020 προσήλθαν 7,4 εκατομμύρια τουρίστες, αφίξεις πραγματικά χαμηλές, αν αναλογιστούμε τον αριθμό των 31,3 εκατομμύρια τουριστών της προηγούμενης χρονιάς. Αυτή η σημαντική διαφορά έριξε τα έσοδα από το τομέα του τουρισμού στα 4,28 δισ. σε σύγκριση με το 2019, που τα έσοδα έφτασαν τα 18 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτό φυσικά είχε ως αντίκτυπο την μείωση του συνόλου της οικονομίας κατά 8,2%, βαρύνοντας την ήδη όχι και τόσο καλή οικονομική κατάσταση της χώρας.


Μάλιστα, το Ινστιτούτο του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ) επιβεβαιώνει ότι υπάρχει μείωση στον αριθμό των τουριστών που επισκέφτηκαν την Ελλάδα κατά 76,5% με 7.375.000 ταξιδιώτες, έναντι των 31.348.000 του 2019. Σύμφωνα με την Ηλεκτρονική Εφημερίδα για την Τουριστική Βιομηχανία, το 2020, σημειώθηκε μείωση της τάξης των 73,2% σε ταξιδιωτικές αφίξεις μέσω αερολιμένων και 83,8% από το οδικό δίκτυο. Ενδεικτικά η ταξιδιωτική κίνηση από τη Γαλλία έφτασε στο -69,6%, από τη Γερμανία στο -62,1%, από τη Ρωσία στο -95,6%,από τη Βρετανία στο -69,5% και τις ΗΠΑ στο -91%. Τα ίδια χαμηλά ποσοστά συνεχίστηκαν μέχρι το Δεκέμβριο του 2020, όπου η εισερχόμενη κινητικότητα τουρισμού σημείωσε κάθοδο ανάλογη του 86% και οι ταξιδιωτικές εισπράξεις έφτασαν στο -88,6% σε σύγκριση πάντα με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους. Μείωση κατά 53% του τζίρου τουριστικών καταλυμάτων και εστίασης έρχεται να συμπληρώσει στα παραπάνω στατιστικά, η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), επιβεβαιώνοντας τη μεγάλη μείωση που έφερε η πανδημία στις εισφορές του τουριστικού τομέα.



Ξενοδοχειακές μονάδες


Τα ξενοδοχεία και όλες οι τουριστικές επιχειρήσεις έχουν πληγεί ανεπανόρθωτα από τις “ζημιές” της επιδημίας. Σύμφωνα με το ΙΝΣΕΤΕ, τα έσοδα των ελληνικών ξενοδοχείων μειώθηκαν κατά 78% το 2020, λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα της χρονιάς του 2019, όπου ο τζίρος συνολικά ανήλθε στα 8,3 δισ. ευρώ. Αυτό που προέχει για τους ξενοδόχους, σύμφωνα με δηλώσεις του προέδρους της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων, Γρηγόρη Τάσιο, είναι να ξαναδούν τον χάρτη της Ελλάδας να αλλάζει από το “βαθύ κόκκινο” σε “πράσινο”, έτσι ώστε να κινηθεί με μεγαλύτερη ευκολία ο τουρισμός στη χώρα, δίχως τον κίνδυνο εξάπλωσης του COVID-19.



Μέχρι σήμερα, οι κρατήσεις από το εξωτερικό είναι ελάχιστες και όσες έχουν γίνει οφείλονται σε μεγαλύτερο βαθμό από τα vouchers της προηγούμενης σεζόν. Σίγουρα, πολλοί τουρίστες βλέπουν θετικά το ενδεχόμενο των διακοπών τους στην Ελλάδα. Αυτό το ενδιαφέρον λοιπόν, σίγουρα θα φέρει κάποιο θετικό αντίκτυπο στη μεγάλη αγορά, καθώς ενδέχεται να υπάρξουν κρατήσεις, μόλις η Ευρωπαϊκή Ένωση δώσει ξεκάθαρες οδηγίες και αποσαφηνίσει κάθε ασάφειας για τη φετινή τουριστική χρονιά.


Φυσικά, όλα τα ξενοδοχεία και οι τουριστικές επιχειρήσεις θα πρέπει να ακολουθήσουν όλα τα υγειονομικά μέτρα, τόσο για την ασφάλεια των τουριστών και των Ελλήνων πολιτών, όσο και των εργαζομένων, οι οποίοι θα πρέπει να κάνουν τεστ COVID δυο φορές τον μήνα. Επιπρόσθετα, η κυβέρνηση τονίζει ότι μόλις ολοκληρωθεί ο κύκλος εμβολιασμού των ευπαθών ομάδων, θα δώσει προτεραιότητα στον εμβολιασμό όλων των εργαζομένων στον τουριστικό τομέα, χωρίς να δώσει παραπάνω λεπτομέρειες αναφορικά με την ημερομηνία εκκίνησης αυτής της σειράς εμβολιασμών.


Παρότι η σεζόν πρόκειται να ανοίξει επίσημα στις 14 Μαΐου 2021, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), Γιάννης Ρέτσος, σε πρόσφατες δηλώσεις του εκτίμησε πως ο Ιούνιος θα είναι ο μήνας, ο οποίος θα δείξει αν οι τουριστικοί στόχοι της χρονιάς μπορούν να υλοποιηθούν. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος του Μαΐου πιθανολογείται να είναι μήνας εκτός σεζόν λόγω των χαμηλών κρατήσεων, και γι’ αυτό εκτιμάται πως από τον Ιούνιο θα αρχίσει το μεγαλύτερο κύμα τουριστών, αν λάβουμε υπόψη, φυσικά, ότι πέρσι η όποια κινητικότητα άρχισε τον Ιούλιο. Υπάρχει μεγάλη αγωνία για τη τουριστική σεζόν, διότι αν ακόμη μια φορά βγει ο Ιούνιος εκτός συναγωνισμού κάθε στόχος για έσοδα του ύψους 40% και 50% βάση του 2019, δεν θα είναι τίποτα παρά ένα απατηλό όνειρο.


Το ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό

Η Ευρώπη κρίνει ως απαραίτητη παράμετρο, πέρα από τα προγράμματα και τη ροή του εμβολιασμού, ένα πιστοποιητικό ατομικού εμβολιασμού. Ήδη από τον Ιανουάριο του 2021, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δέχτηκε πολλές προτάσεις προκειμένου να σωθεί η νέα τουριστική σεζόν για τις χώρες της ΕΕ. Μία από αυτές ήταν του Έλληνα πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος πρότεινε τη δημιουργία ενός πιστοποιητικού εμβολιασμού, προκειμένου να διευκολυνθεί η κινητικότητα των ατόμων που έχουν εμβολιαστεί κατά του ιού COVID-19.


Τον περασμένο μήνα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen θέλοντας να βρεθεί λύση προκειμένου να ξεκινήσει και πάλι η κινητικότητα εντός των ευρωπαϊκών συνόρων με αφορμή την ιδέα του Κυριάκου Μητσοτάκη, έκανε λόγο για τη δημιουργία ενός “Ψηφιακού Πράσινου Πιστοποιητικού”. Όμως, πολλοί βουλευτές και μέλη της επιτροπής βρήκαν το εγχείρημα ιδιαίτερα “λεπτό” που χαίρει προσεκτικής και ιδιαίτερης μεταχείρισης.


Παρότι βέβαια αυτό το έγγραφο μπορεί να διευκολύνει τη μετακίνηση, ορισμένοι διπλωμάτες κρίνουν πως αυτό δεν το κάνει απαραίτητα λιγότερο περίπλοκο. Υπάρχουν ορισμένοι οι οποίοι φοβούνται πως το πιστοποιητικό αυτό θα αποτρέψει τους τουρίστες να μπουν σε μια τέτοια διαδικασία και να ταξιδέψουν.


Από την άλλη, ο τομέας των αερομεταφορών πιέζει το Κοινοβούλιο και τις εθνικές κυβερνήσεις για την επείγουσα έγκριση και εφαρμογή του πιστοποιητικού.

Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα που πραγματοποιήθηκε, έδειξε πως οι περισσότεροι Ευρωπαίοι επιθυμούν να κλείσουν τις διακοπές τους πριν τον Ιούλιο, πράγμα που ταυτόχρονα ενθαρρύνει την ΕΕ για μια καλύτερη οικονομία συγκριτικά με αυτή του 2020, άλλα ταυτόχρονα, την κάνει να ανησυχεί μήπως οι αργές κινήσεις της γύρω από την υλοποίηση των αποφάσεων, αποτρέψουν τους πολίτες της ΕΕ να ταξιδέψουν.



Από τη στιγμή που η ΕΕ αποφασίσει ποια στοιχεία θα πρέπει να περιέχονται στο έγγραφο, τότε και μόνο τότε θα μπορέσει να “λειτουργήσει” ως επίσημη ταξιδιωτική βεβαίωση.


Το πιστοποιητικό είναι προσεκτικά σχεδιασμένο, ώστε να μην φέρει την παραμικρή αμφιβολία για παραβίαση προσωπικών δεδομένων. Περιέχει πολλαπλές επιλογές και θα μπορεί να καλύπτει όσους έχουν εμβολιαστεί, κάνει τεστ PCR ή διαθέτουν τεστ αντισωμάτων. Έτσι, υποδεικνύοντας αυτό το πιστοποιητικό θα επιτρέπεται η μετακίνηση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.


Στον Ελλαδικό χώρο, η συμβολή του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κυριάκου Πιερρακάκη, κρίνεται παραπάνω από αναγκαία για την υλοποίηση του πιστοποιητικού αυτού. Ταυτόχρονα, η ευρωβουλευτής Μαρία Σπυράκη βεβαιώνει την Ελλάδα ότι το πιστοποιητικό θα κυκλοφορήσει τέλη Μαΐου.


Παρότι όλα τα κράτη-μέλη έχουν συμφωνήσει, έχει σημειωθεί καθυστέρηση στην εξέλιξη του εγχειρήματος. Ο υπουργός τουρισμού Χάρης Θεοχάρης προχώρησε σε διμερείς συμφωνίες με χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης προκειμένου να διασφαλίσει την ασφαλή μετακίνηση τουριστών προς την Ελλάδα.


Διμερείς Συμφωνίες της Ελλάδας με χώρες εκτός ΕΕ


Παρότι η Ελλάδα παραμένει σε lockdown, με τη συμφωνία Μητσοτάκη-Νετανιάχου, άνοιξε ο δρόμος για την ελεύθερη μετακίνηση μεταξύ Ελλάδας- Ισραήλ, μόλις αυτό γίνει επιτρεπτό. Με πρώτους επισκέπτες να αναμένονται από το Ισραήλ, η Ελλάδα περνάει δυναμικά στην επεξεργασία κι άλλων διμερών συμφωνιών, κυρίως με τις χώρες οι οποίες προχωρούν γρήγορα με τους εμβολιασμούς, όπως η Κύπρος, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ρωσία, η Ουκρανία, ο Καναδάς, η Κίνα, η Αυστραλία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία, η Ρουμανία και η Σερβία.


Αυτή η συμφωνία παραχωρεί στα άτομα που θέλουν να ταξιδέψουν μια ελευθερία κινήσεων. Για την ώρα λέγεται πως οι ταξιδιώτες πρέπει να περάσουν πρώτα κάποιες μέρες σε καραντίνα και θα πρέπει να έχουν μαζί τους κάποιο πιστοποιητικό που να αποδεικνύει τον εμβολιασμό τους. Τονίζεται πως προτού αρχίσει το ταξίδι, θα πρέπει να έχουν περάσει 14 ημέρες από τη τελευταία δόση του εμβολίου, να υπάρχει αρνητικό τεστ PCR 72 ωρών πριν την άφιξη στη χώρα μας, ενώ δεν αποκλείεται η πιθανότητα να ζητηθεί έλεγχος δειγματοληπτικά σε διάφορους αερολιμένες.


Στόχος των συμφωνιών αυτών είναι η διευκόλυνση των μετακινήσεων μεταξύ των πολιτών, καθώς και η τήρηση των γενικών όρων στις πύλες εισόδου των χωρών, πάντα με τη σωστή ανταλλαγή πρακτικών και εφαρμογών για την ορθή τήρηση των υγειονομικών πρωτοκόλλων.


Σε μία από τις πρόσφατες δηλώσεις του ο υπουργός Τουρισμού, Χάρης Θεοχάρης, ανέφερε ότι οι Βρετανοί τουρίστες θα μπορούν να εισέλθουν στη χώρα μας με ή χωρίς κάποιο πιστοποιητικό εμβολιασμού, λόγω του μεγάλου ποσοστού Βρετανών που φθάνουν στην Ελλάδα κάθε χρόνο και του γρήγορου πληθυσμιακού εμβολιασμού.


Επιπρόσθετα, μηνύματα αισιοδοξίας δέχεται ο ελληνικός τουρισμός από τη Ρουμανία, με τους τουριστικούς πράκτορες να υπόσχονται ότι η Ελλάδα αποτελεί πρώτη επιλογή για τους Ρουμάνους ταξιδιώτες.


Στις 30 Μαρτίου υπεγράφη μία κοινή δήλωση προθέσεων συνεργασίας για την επανεκκίνηση του τουρισμού μεταξύ Ελλάδας και Ρουμανίας, σύμφωνα με δημοσίευμα του ΑΜΕ-ΜΠΕ, από τον Χάρη Θεοχάρη και τη Τατιάνα Ματιτς, υπουργών Τουρισμού των δύο χωρών. Η Ελλάδα συμφώνησε να αναγνωρίσει όλα τα πιστοποιητικά εμβολιασμού, όπως το ρωσικό και το κινεζικό από τη μεριά της Σερβίας, καθώς και την αμοιβαία υιοθέτηση πρωτοκόλλων στις πύλες εισόδου των χωρών.


Μέτρα για την υποδοχή τουριστών


Για το ασφαλές άνοιγμα των συνόρων για τουρισμό η κυβέρνηση έχει ορίσει ορισμένα βασικά υγειονομικά πρωτόκολλα που θα εφαρμόζονται σε όλες τις πύλες εισόδου της χώρα, όπως σταθμούς, λιμάνια και αεροδρόμια. Θα επιτρέπεται η είσοδος σε άτομα που είτε θα διαθέτουν πρόσφατο αρνητικό τεστ, είτε θα βρίσκονται σε ανοσία λόγω ανάρρωσης από τον ιό, είτε θα έχουν εμβολιαστεί. Δεν αποκλείεται να γίνονται και τυχαία δειγματοληπτικά τεστ με το καινοτόμο σύστημα “EVA”, κυρίως στα αεροδρόμια, ή και rapid test. Ακόμα, θα υπάρχουν ξενοδοχεία απομόνωσης για τα κρούσματα και το κόστος νοσηλείας ή οποιασδήποτε άλλης επιβεβλημένης ενέργειας θα βαρύνει οικονομικά το κράτος.


Όλα αυτά έχουν στόχο την προστασία των πολιτών και των τουριστών. Οι τουρίστες καλούνται επίσης να υιοθετήσουν τα μέτρα που ισχύουν και για τους Έλληνες πολίτες, κυρίως στους δημόσιους χώρους (αποστάσεις, μάσκες κ.ά.). Πάντως, από ό,τι έχει γνωστοποιηθεί ως τώρα οι επισκέπτες δεν θα χρειάζεται να μπουν σε καραντίνα αμέσως μετά την είσοδό τους στη χώρα μας, αν έχουν στη διάθεσή τους είτε το πιστοποιητικό εμβολιασμού, ανοσίας ή αρνητικού τεστ στον COVID.


Ωστόσο, τίποτα δεν είναι βέβαιο καθώς η κατάσταση μετάδοσης της ασθένειας είναι απροσδιόριστη και τα μέτρα επικαιροποιούνται συνεχώς λαμβάνοντας ως γνώμονα την ασφάλεια, τόσο των εργαζομένων πολιτών και των επισκεπτών.


Τροφή για σκέψη


Παρ ’όλη αυτή την πρωτόγνωρη κατάσταση, η κυβέρνηση παραμένει αισιόδοξη ότι ο τουρισμός 2021 θα μπορέσει να φτάσει το 40% με 50% των ποσοστών του 2019. Βέβαια, κάτι τέτοιο μένει να επιβεβαιωθεί, ή και όχι, στο κοντινό μέλλον, καθώς σε λιγότερο από δύο μήνες έχει οριστεί η επανεκκίνηση της τουριστικής σεζόν.


Τα κυβερνητικά στελέχη, με την καθοδήγηση των λοιμωξιολόγων έχουν προγραμματίσει την σταδιακή άρση των μέτρων που μένεται να ξεκινήσει τέλη Απριλίου. Πάντως, βρισκόμαστε στις αρχές Απριλίου και τα κρούσματα αντί να μειώνονται αυξάνονται, οι κρατήσεις για τον Μάιο είναι ελάχιστες και σε όλους τους πολίτες και κυρίως στους ξενοδόχους και υπαλλήλους η αγωνία παρατείνεται. Θα μπορέσει φέτος η χώρα μας να ανακάμψει, μιας και εξαρτάται το σύνολο της οικονομίας της από τον τουρισμό; Ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού (ΕΟΤ) σίγουρα έχει ετοιμάσει μια έξυπνη νέα στρατηγική με το ενδεχόμενο η σεζόν να διαρκέσει τουλάχιστον ως το Νοέμβριο, αλλά πόσο δυνατό είναι το σλόγκαν, “All you need is Greece”, για να καταφέρει να πείσει τον ξένο τουρίστα να επιλέξει την Ελλάδα, όχι τόσο για την ομορφιά, αλλά για την ασφάλεια που θα του παρέχει απέναντι στο COVID; Ποιες οι πιθανότητες να έρθουν επισκέπτες, ενώ τα κρούσματα στον ελλαδικό χώρο δεν έχουν περιοριστεί; Πώς θα νιώσει ασφάλεια ο εργαζόμενος αν δεν ξέρει πότε και αν εμβολιαστεί;


Σίγουρα είναι θετικό ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού χαρακτήρισε θετικά το σχέδιο της επανεκκίνησης του τουρισμού της χώρας μας, αλλά πόσο θετικό μπορεί να είναι αυτό εφόσον πέρα από το ψηφιακό “πράσινο” πιστοποιητικό δεν υπάρχει κάποιο plan B από την ΕΕ; Σίγουρα οι επιστήμονες έχουν πολλές απαντήσεις να μας δώσουν μόλις βρουν και οι ίδιοι τις απαντήσεις που ψάχνουν περί ανοσίας, αλλά καλό θα ήταν και οι κυβερνήσεις να λάβουν υπόψη ότι ο κόσμος έχει κουραστεί με τη συνεχή επικαιροποίηση των μέτρων και την αβεβαιότητα που υπάρχει γύρω από διάφορα εγχειρήματα και προγράμματα.


Σίγουρα τα ποσοστά μεταξύ 2019 και 2020 είχαν τρομακτικές διαφορές, με βαθιές επιπτώσεις στην ήδη πληγμένη οικονομία της Ελλάδας. Αυτό που ευχόμαστε είναι να υπάρξει έστω μια μικρή άνοδος σε σχέση με τα ποσοστά του 2020 προκειμένου ο κύκλος της οικονομίας στον Ελλαδικό χώρο να καταφέρει να “γυρίσει” λίγο πιο ομαλά φέτος.

379 προβολές0 σχόλια