Η Γυναικεία Φωνή Πολεμά τη Χούντα στη Μιανμάρ

Γράφει η Μαρία Μαυροματίδου


Με αφορμή τη χθεσινή παγκόσμια ημέρα των γυναικών, αφιερωμένη στους αγώνες εκείνων για τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους, ας εστιάσουμε το βλέμμα μας μερικές χιλιάδες μίλια μακριά, όπου την ώρα που οι Ελληνίδες γυναίκες παλεύουν να υψώσουν τις φωνές τους έναντι ενός συστήματος που τις θέλει υποταγμένες στα θελήματα «μεγάλων ονομάτων», προκειμένου να εξασφαλίσουν μία επαγγελματική θέση, οι γυναίκες στη Μιανμάρ πρωτοστατούν σε διαδηλώσεις έναντι του στρατιωτικού πραξικοπήματος, θέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή τους. Τιμούμε, λοιπόν, το γυναικείο φύλο σε παγκόσμιο επίπεδο, αναφερόμενοι σήμερα στην προσπάθεια των γυναικών εκείνων που σε μία χώρα της νοτιοανατολικής Ασίας, βγαίνουν στους δρόμους κι αποδεικνύουν, μεταξύ άλλων, ότι δεν είναι λιγότερο γενναίες από τους άνδρες διαδηλωτές.


Πηγή εικόνας: www.nytimes.com

Πώς οδηγήθηκε η Μιανμάρ σε στρατιωτικό πραξικόπημα;


Παίρνοντας τα πράγματα από τη αρχή, ώστε να έχουμε μία σφαιρική εικόνα της κατάστασης που επικρατεί στη χώρα, σημειώνουμε την άρνηση του στρατού να δεχθεί την κυριαρχία του κόμματος «Εθνικός Σύνδεσμος για τη Δημοκρατία» στις εκλογές του Νοεμβρίου. Το συγκεκριμένο πολιτικό κόμμα κατέκτησε την κορυφή, κερδίζοντας το 83% σε σύνολο των θέσεων του σώματος και η AungSanSuuKyi, κάτοχος Νόμπελ κι ακτιβίστρια διατήρησε τον τίτλο της ως Κρατική Σύμβουλος της Μιανμάρ, αξίωμα το οποίο υπηρετεί από το έτος 2016. Ωστόσο, ο στρατός κάνει λόγο για νοθεία εκλογών κι εναντιώνεται στις πολιτικές εξελίξεις, εκφράζοντας απειλές για τα εκλεγμένα μέλη του Κοινοβουλίου, ενώπιον της Δικαιοσύνης.


Η 1η Φεβρουαρίου ορίζεται ως η μέρα έναρξης του πραξικοπήματος, με τον στρατό να συλλαμβάνει την Aung San Suu Kyi, τον ΠρόεδροWin Myintκαι άλλους υπουργούς, πολιτικούς της αντιπολίτευσης, συγγραφείς κι ακτιβιστές. Το βίαιο κίνημα ανακοινώνεται μέσω του στρατιωτικού τηλεοπτικού σταθμού “Myawaddy”, με τον τον αρχηγό του στρατού και πραξικοπήματος, Min Aung Hlaing να κηρύττει κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη χώρα για έναν χρόνο. Με αυτόν τον τρόπο, ο στρατός αποκτά γρήγορα τον έλεγχο ολόκληρης της χώρας, ωθώντας τους πολίτες να υψώσουν το ανάστημά τους έναντι της βαρβαρότητας του πρώτου.


Η Aung San Suu Kyi. Πηγή εικόνας: www.nytimes.con

Οι διαδηλώσεις για την αποκατάσταση της δημοκρατίας


Παρόλο που ο στρατός της Μιανμάρ είναι ξακουστός για την ικανότητά του να συνθλίβει τα δημοκρατικά κινήματα της χώρας (περιπτώσεις του 1988 και 2007), οι ενάντιοι της χούντας πλημμυρίζουν τους δρόμους, προβάλλοντας τα αιτήματά τους. Οι ηγούντες του πραξικοπήματος σπεύδουν να αποκλιμακώσουν την ένταση των διαδηλώσεων, αφήνοντας εκατοντάδες τραυματίες στο πέρασμά τους, με την 9η Φεβρουαρίου να είναι η μέρα που έπεσε νεκρή η πρώτη γυναίκα εξεγερμένη. Το πραξικόπημα φτάνει σε σημείο κορύφωσης στις 3 Μαρτίου, όταν 38 διαδηλωτές χάνουν τη ζωή τους στο όνομα της ανυποταξίας, από πυρά αστυνομίας. Μέχρι σήμερα μετρούνται πάνω από 55 θύματα.


Παρά τον αυξημένο βαθμό κινδύνου, οι γυναίκες πρωτοστατούν στο κίνημα διαμαρτυρίας, επιπλήττοντας τους στρατιωτικούς. Το θάρρος τους υποδεικνύει ότι δεν θα ανεχτούν ξανά στην εξουσία μία πατριαρχική τάξη, που υποτιμούσε το φύλο τους για μισό αιώνα, αλλά θα αγωνιστούν για την απελευθέρωση της πολιτικής τους ηγέτιδας. Χιλιάδες είναι εκείνες που παίρνουν την πρωτοβουλία για συσπείρωση κι οργάνωση καθημερινών πορειών, με σκοπό την εκπροσώπηση απεργιακών συνδικάτων των επαγγελματικών κλάδων που πλεονεκτούν γυναίκες (π.χ. διδασκαλία, βιοτεχνία ενδυμάτων). «Εμείς οι γυναίκες είμαστε στην πρώτη γραμμή του αγώνα κατά της δικτατορίας, επειδή πιστεύουμε ότι αυτός είναι ο σκοπός μας», δηλώνει με περηφάνια η Ei Thinzar Maung, εικοσιεπτάχρονη πολιτικός και πρώην πολιτικός κρατούμενη, η οποία ηγήθηκε της πρώτης προσπάθειας κινητοποίησης στο Γιανγκόν.


Στο μεταξύ, πολλές χρησιμοποιούν τα σαρόνγκ τους (μεγάλο κομμάτι υφάσματος που αποτελεί την ενδυμασία τους, σύμφωνα με την παράδοση), ώστε να προστατεύσουν τις ζώνες διαμαρτυρίας. Με άλλα λόγια, το επαναστατημένο πλήθος εκμεταλλευόμενο την πεποίθηση ότι είναι απεχθές οι άνδρες να περπατούν κάτω από τα σαρόνγκ, διαφυλάσσεται από τις βιαιοπραγίες, ενώ αρκετοί είναι αυτοί που αποφασίζουν να επικολλήσουν φωτογραφίες του MinAungHlaing, στα γυναικεία ενδύματα, προσβάλλοντας, έτσι, την ανδρική φύση του ίδιου. Επιπλέον, ενδιαφέρον προκαλούν τόσο οι γυναίκες ιατροί εθελόντριες, οι οποίες καταβάλλουν προσπάθειες να παρέχουν βοήθεια στους τραυματίες ανάμεσα στα πυρά, όσο και οι νεαρές που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των διαδηλώσεων κι έλκουν τα εχθρικά βλέμματα των δυνάμεων ασφαλείας. «Οι νέες γυναίκες ηγούνται τώρα των πορειών διαμαρτυρίας λόγω της μητρικής τους φύσης, η οποία τις καλεί να προστατέψουν τις μελλοντικές γενιές.», αναφέρει η Δόκτωρ YinYinHnoung.



«Κι αν δεν πάνε όλα καλά τελικά;»

«Όλα θα πάνε καλά» έγραφε το μπλουζάκι της δεκαεννιάχρονης που έγινε σύμβολο της αντίστασης και της μάχης για μία υγιή δημοκρατία. Η Kyal Sin έχασε τη ζωή της μετά από πυροβολισμό στο κεφάλι από αστυνομικό, στην προσπάθειά της να αγωνιστεί για την ελευθερία, την Τετάρτη 3 Μαρτίου. Αναλυτικότερα, η νεαρή υπήρξε ίσως το σπουδαιότερο καύσιμο για μία μάχη, αφού η χαρά και το πάθος της για την καταπολέμηση της αιματηρής καταστολής στη Μιανμάρ την έβγαλαν στους δρόμους, να σταθεί στο πλευρό της δημοκρατίας. Με δύο πάνινα παπούτσια, ένα τζιν παντελόνι και το μπλουζάκι με το αισιόδοξο μήνυμα, η Kyal Sin καλούσε τους συμπολίτες της να παλέψουν. «Δεν πρόκειται να τρέξουμε! Το αίμα των ανθρώπων μας δεν πρέπει να χυθεί στο έδαφος!», ακούστηκε η όλο ζωντάνια φωνή της σε βίντεο διαδηλωτή.


Η νεαρή ψυχή, γνωστή και ως Angel, ήταν σε επιφυλακή καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδήλωσης, ενώ λίγο πριν πέσει νεκρή στη μάχη, κλώτσησε έναν σωλήνα νερού, ώστε το εξεγερμένο πλήθος να καθαρίσει τα μάτια του από τα δακρυγόνα της αστυνομίας. «Φρόντιζε και προστάτευε τους άλλους», εκφράζει με βαθιά συγκίνηση για την απώλειά της, η φίλη της, Myat Thu. Αξίζει να λεχθεί ότι έχοντας επίγνωση της βιαιότητας που επικρατούσε στις διαδηλώσεις, η Angel ανήρτησε την ομάδα αίματος κι άλλα προσωπικά στοιχεία της στο λογαριασμό της στο Facebook, ώστε σε περίπτωση θανάτου, να γίνει δωρεά των οργάνων της.


Η κηδεία της πραγματοποιήθηκε με τη συνοδεία επαναστατικών τραγουδιών και με τους παρευρισκόμενους να την αποχαιρετούν, υψώνοντας τα τρία δάκτυλα του χεριού τους, ως ένδειξη ανυποταξίας. Το κορίτσι πήρε τον τίτλο της «ηρωίδας» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα οποία πλημμύρισαν με φωτογραφίες της και λόγια στήριξης προς τον λαό της Μιανμάρ, καταφέρνοντας με αυτό τον τρόπο να αφυπνίσουν τους πολίτες του κόσμου για το σκοτάδι που έχει πνίξει τη χώρα. "Η Kyal θα μας έλεγε: Aν τυχόν δείτε ένα αστέρι στον ουρανό, θυμηθείτε πως είμαι εγώ", αναφέρει η φίλη της, Cho Nwe Oo, παραπέμποντας στον βιρμανικό ορισμό του ονόματός της, «καθαρό αστέρι». Αστέρι ή άγγελος, τα πολύ εύστοχα ονόματά της θα μας θυμίζουν –δικαιολογημένα- ότι ήταν μία αγωνίστρια που απέδειξε πως καθεμία γυναίκα, ανεξαρτήτως ηλικίας κι εθνικότητας, έχει τη δύναμη να εναντιωθεί σε ένα καθεστώς που καταδυναστεύει το φύλο της και εμποδίζει την ελευθερία κι ανάπτυξή της.


Πηγές εικόνων: BFM News, Han Seth Lu – Twitter.

Τι θα σήμαινε για το γυναικείο λαό της Μιανμάρ η παραμονή του στρατού στην εξουσία;


Το Tatmadaw (επίσημη ονομασία του στρατού της Μιανμάρ) είναι ένα συντηρητικό σώμα, το οποίο ασπάζεται την ιδέα περί αδυναμίας και κατωτερότητας του γυναικείου φύλου. Σύμφωνα με έρευνες των Ηνωμένων Εθνών, οι στρατιώτες του έχουν διαπράξει ομαδικό βιασμό κατά των γυναικών που ανήκουν σε εθνοτικές μειονότητες, γεγονός το οποίο αντανακλά στις πεποιθήσεις που έχουν κι ενδέχεται να διαδώσουν, με την κυριαρχία τους στη χώρα.

Οφείλουμε, ωστόσο, να σημειώσουμε ότι οι προκαταλήψεις που διακατέχουν τον στρατό δεν παρουσιάζονται απαραίτητα στην ευρύτερη κοινωνία της Μιανμάρ. Μπορεί η χώρα να βρισκόταν υπό ένα βάναυσο στρατιωτικό καθεστώς από το 1962 (έτος κατά το οποίο για πρώτη φορά οι στρατιωτικοί κατέλαβαν την εξουσία με πραξικόπημα), ωστόσο η πτώση του άλλαξε ριζικά τη Μιανμάρ, με τη χώρα να συμμετέχει, πλέον, σε παγκόσμιες συζητήσεις για κρίσιμα κοινωνικά ζητήματα. Ακόμη, οι γυναίκες έχουν κατακτήσει ένα υψηλό μορφωτικό επίπεδο και έχουν ενεργό ρόλο στην οικονομία και μάλιστα, στις επιχειρήσεις, στη μεταποίηση και στη δημόσια διοίκηση. Σταδιακά, δυναμώνουν την πολιτική τους φωνή, με τις εκλογές του περασμένου Νοεμβρίου να αποτελούν ένα δείγμα της συμμετοχής τους στην εξουσία. Ειδικότερα, περίπου το 20 τοις εκατό των υποψηφίων για τον Εθνικό Σύνδεσμο για τη Δημοκρατία, το κόμμα της Aung San Suu Kyi, ήταν γυναίκες.


Πηγή εικόνας: www.nytimes.con

Σε κάθε γωνία του πλανήτη, η γυναίκα προσπαθεί μέχρι και σήμερα να εναντιωθεί σε συστήματα που δεν τη σέβονται και την υποτάσσουν, αναδεικνύοντας με αυτόν τον τρόπο τη δύναμη ψυχής της. Η ανθρωπότητα είναι δυνατόν να βαδίσει προς κάτι καλύτερο, κάτι ανώτερο, αν στηρίξει τους κόπους των γυναικών κι αν θεραπεύσει τις επί δεκαετιών ανοιχτές πληγές τους, απότοκα της απαξίωσης που έχουν υποστεί. Ποια είναι η γενική μας παραδοχή ; Όσο δύσκολοι κι αν φαίνονται οι καιροί, εικόνες που αποτυπώνουν γυναίκες διαμαρτυρόμενες είτε σε δρόμους, είτε από το σπίτι, είναι δυνατόν να φέρουν φως κι ελπίδα!



Βιβλιογραφικές αναφορές.

1. Beech, H. (2021). ‘She Is a Hero’: In Myanmar’s Protests, Women Are on the Front Lines. The New York Times. Ανακτήθηκε από: https://www.nytimes.com/2021/03/04/world/asia/myanmar-protests-women.html.

2. Goldman, R. (2021). Myanmar’s Protests, Explained. The New York Times. Ανακτήθηκε από: https://www.nytimes.com/article/myanmar-news-protests-coup.html?searchResultPosition.

137 προβολές0 σχόλια