Η κουλτούρα του βιασμού σε "απευθείας σύνδεση":

Γράφει η Λένα Γκαγκαβούζη



Ελεύθερος αφέθηκε ο 22χρονος που κατηγορείται για την κατά συρροή προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας, μετά την μήνυση που κατέθεσε η 25χρονη κοπέλα, που ακολούθησε -με εκτεθειμένο το μόριό του – στην Νέα Σμύρνη. Στην πορεία ακολούθησαν κι άλλες καταγγελίες από κοπέλες που φέρεται να παρενόχλησε στο παρελθόν. Η δίκη του πήρε αναβολή και μετατέθηκε για την Παρασκευή 14 Μαΐου. Ωστόσο, ο συνήγορος του κατηγορουμένου, Γιώργος Μυταούλης, δήλωσε πως η αναβολή της εκδίκασης ζητήθηκε, με σκοπό να συλλεχτούν όλες οι μαρτυρίες και τα στοιχεία που χρειάζονται, για να «αποδοθεί πραγματική δικαιοσύνη».



Το βίντεο, που δείχνει τον νεαρό να ακολουθεί την κοπέλα , μέχρι την είσοδο του σπιτιού της, καταγράφηκε από κάμερα ασφαλείας και ήρθε στο φως της δημοσιότητας έπειτα από ανάρτηση της 25χρονης στα social media.


Η ελληνική κοινωνία φάνηκε σοκαρισμένη από το συμβάν, το ίδιο και η ελληνική τηλεόραση


Δημοσιογράφοι ψυχαγωγικών εκπομπών και παρουσιαστές ειδήσεων συγκλονίστηκαν από τις επιθέσεις του νεαρού. Εντυπωσιάστηκαν από το γεγονός ότι οι κοπέλες περπατάνε τα βράδια, με τα κλειδιά στα χέρια. Αντιμετώπισαν το ζήτημα με την ελαφρότητα, που συνηθίζεται να αντιμετωπίζουν τα ΜΜΕ − όχι όλα, όχι πάντα−τα ζητήματα κακοποίησης ή παρενόχλησης γυναικών. Στερεοτυπικά.


Το "τέλειο' παιδί που "δεν είχε δώσει ποτέ δικαιώματα"


Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στον δράστη. Στα εξωτερικά, αλλά και στα κοινωνικά χαρακτηριστικά του. Ήταν το «τέλειο» αγόρι. Έτσι, τον χαρακτήρισε ο πατέρας του. «Δεν ήταν αναρχικός» δήλωσε η γιαγιά του. Ήταν φοιτητής και εργαζόταν, ήταν όμορφος, ήταν νέος, από καλή οικογένεια. Έχει όλα τα κοινωνικά εφόδια για να είναι το «τέλειο» παιδί κι αυτό φρόντισε η ελληνική τηλεόραση να μας το καταστήσει σαφές. Εκεί ελλοχεύει ο κίνδυνος να κανονικοποιήσουμε τα τοξικά στερεότυπα και τις προκαταλήψεις της κοινωνίας μας.


"Την κοπέλα δεν την έχουμε εντοπίσει ακόμη, δεν ξέρουμε αν είναι άλλη εκδίκηση από πίσω"


Τρανό παράδειγμα, αυτό της Ζήνας Κουτσελίνη, που στην εκπομπή της «Αλήθειες με την Ζήνα» , αναφερόμενη στο βίντεο είπε «Την κοπέλα δεν την έχουμε εντοπίσει ακόμη και δεν ξέρουμε αν είναι άλλη εκδίκηση από πίσω, αλλά έχει ανεβάσει ένα πολύ ωραίο αγόρι που έχει έξω τα γεννητικά όργανα και την ακολουθεί». Για του λόγου το αληθές, την επόμενη μέρα, έπειτα από θύελλα αντιδράσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προσπάθησε να απολογηθεί για την στάση της, λέγοντας πως είπε απλά ότι είναι ένα ωραίο αγόρι.

Αλλά και ο Άκης Παυλόπουλος, στο δελτίο ειδήσεων του OPEN, φάνηκε σοκαρισμένος από την εμφάνιση και την ηλικία του θύτη.


Ποιο είναι το πρόβλημα;


Ενισχύονται στερεότυπα που θέλουν τον δράστη να είναι με μια συγκεκριμένη εμφάνιση, σε μια συγκεκριμένη ηλικία και κατά προτίμηση να μιλάει σπαστά ελληνικά. Αυτό, μας απομακρύνει όλο και περισσότερο από την ρίζα του προβλήματος, η οποία είναι οι έμφυλες διακρίσεις και η συχνότητα με την οποία κακοποιούνται γυναίκες.


Σε μια εποχή που, ούτως ή άλλως, η βία κατά των γυναικών έχει αυξηθεί, θεωρείται αναγκαίο οι πολιτικοί θεσμοί, τα σχολεία και τα ΜΜΕ να μην δείχνουν ανοχή σε κακοποιητικές πράξεις, σεξουαλικές παρενοχλήσεις και βιασμούς. Η ενίσχυση των στερεοτυπικών ρόλων των φύλων, είναι αυτή που οδηγεί στην κουλτούρα του βιασμού. Το βάρος της πράξης του θύτη μετατίθεται στο θύμα, με ερωτήσεις του τύπου «τι φορούσες;», «γιατί ήσουν μόνη;».

Λαμβάνουμε ως δεδομένο ερευνών ότι το 80% των γυναικών που υφίστανται μορφές βίας, δεν το καταγγέλλουν ποτέ. Είναι λοιπόν επικίνδυνο, οι τηλεπαρουσιαστές/τριες, με την στάση τους να αποθαρρύνουν, ενδεχομένως, κακοποιημένες γυναίκες από το να φωνάξουν με όλη τους την δύναμη γι’ αυτό που τους συνέβη.


Σύμφωνα με έρευνα του ΚΕΘΙ, οι ανισότητες σε σχέση με τα φύλα, δεν υπάρχουν μόνο στην τηλεόραση, αλλά και στον έντυπο Τύπο. Η έρευνα ανέδειξε πως το 31% των άρθρων που αναλύθηκαν, παρουσιάζει έμφυλα στερεότυπα και μόνο το 3% των ιστοριών στα παραδοσιακά ΜΜΕ τα αμφισβητούν ξεκάθαρα.


Αναδρομή στον tvχρόνο


Όπως εξήγησε στον REPORTER, η κοινωνιολόγος και συντονίστρια προγραμμάτων του Μεσογειακού Ινστιτούτου Μελετών Κοινωνικού Φύλου, (MIGS) Μαρία Αγγελή, το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της κουλτούρας βιασμού είναι ότι συνηθίζουμε ένα ποινικό αδίκημα.


Τον Νοέμβριο του 2019, ένας φοιτητής εκσπερμάτισε στην πλάτη μιας 20χρονης φοιτήτριας, στην βιβλιοθήκη του ΑΠΘ, την ώρα που διάβαζε. Στο πλατό της, τότε, εκπομπής του Γιώργου Λιάγκα, κατά την μετάδοση της είδησης, το πάνελ αλλά και ο ίδιος ξεκαρδίστηκαν στα γέλια και δεν δίστασαν να χρησιμοποιήσουν εκφράσεις όπως «έσταζε το ταβάνι;», «του έπεσε ο καφές του από πίσω και την πιτσίλισε», «ε την πιτσίλισε, αλλά όχι ο καφές». Η ανηθικότητα με την οποία αντιμετώπισαν την παρενόχληση αναδεικνύει το θέμα της τοξικής αρρενωπότητας. Δίνει το δικαίωμα στους τηλεθεατές να σχηματίσουν την εντύπωση ότι τα σώματα των γυναικών είναι αντικείμενα εκτόνωσης ορμών. Ορμών, που λόγω της αρσενικής τους φύσης, δεν μπορούν να καταπιεστούν.



Μια ακόμη χυδαία τοποθέτηση, έρχεται να υπογραμμίσει τον ρόλο των ΜΜΕ στην «ανοικοδόμηση» στερεοτύπων , αλλά και την επιρροή της κοινής γνώμης στο περιεχόμενο. Ο λόγος για την δήλωση του παίκτη του big brother, Αντώνη Αλεξανδρίδη, ο οποίος είπε σε δύο συμπαίκτες του «Πάω με τις γκόμενες… από κάθε μέρα σε μια, να αδειάσει το πακέτο αλλιώς έχει βιασμό».


Δυστυχώς, στην κοινωνία είμαστε συνηθισμένοι να ερχόμαστε αντιμέτωποι με τέτοιου τύπου «αστεία» και σχόλια. Αυτό που σοκάρει όμως είναι η άνεση με την οποία τόλμησε ο άντρας να μιλήσει για βιασμό. Σε αυτό το σημείο η σκέψη μου έρχεται να συναντήσει αυτή της Δήμητρας Κογκίδου, Προέδρου της επιτροπής ισότητας φύλων του ΑΠΘ. Η κ. Κογκίδου δήλωσε:


«Τα αντανακλαστικά της Πολιτείας με όλους τους θεσμούς στα ζητήματα της έμφυλης βίας δεν είναι καθόλου άμεσα. Πάρα πολύ συχνά αποσιωπούνται ή δεν θεωρούνται σημαντικά τα ζητήματα αυτά γιατί έχουν κανονικοποιηθεί σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό»


Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η γνώμη του κοινού, που καταδίκασε τις απαράδεκτες δηλώσεις του παίκτη. Το ΕΣΡ επιλήφθηκε των θεμάτων, αλλά αυτό από μόνο του δεν εγγυάται ότι δεν θα επαναληφθούν σχόλια σαν αυτά.


Η κοινωνία θα αλλάξει μόνο αν αλλάξουμε εμείς


Στην βάση της αυτή η πρόταση κατέχει όλη την αλήθεια, για την αντιμετώπιση τέτοιων συμπεριφορών. Οι γονείς πρέπει να διδάσκουν τον σεβασμό και την ισορροπία και τα ΜΜΕ να αναπαράγουν «υγιή πρότυπα». Η απερίφραστη καταδίκη του θύτη, είναι μονόδρομος προς την αλλαγή. Η κουλτούρα του βιασμού είναι ριζωμένη στην κοινωνία μας και η εξάλειψή της είναι δύσκολη , αλλά όχι ακατόρθωτη.


Ο Pauline Bart στο βιβλίο του “stopping rape” αναφέρει πως η πάλη κατά του βιαστή βοηθά στην ταχύτερη ψυχολογική ανάκαμψη του θύματος.


Ας ισχυροποιήσουμε την αντίσταση των θυμάτων.

Ας γίνει η αρχή στα σχολεία και τα ΜΜΕ.

128 προβολές0 σχόλια