Η νέα απόφαση Κεραμέως θα οδηγήσει σε μία καλύτερη εκπαίδευση;

Γράφει η Μαρία Μαυροματίδου (άρθρο γνώμης)


Μπορεί να γίνει εύκολα κατανοητό ότι το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα είναι κάτι σαν θηλιά στον λαιμό όλων των νέων Υπουργών Παιδείας. Μοιάζει σαν κάθε νέο πρόσωπο-κάτοχος αυτής της θέσης να προσπαθεί μανιωδώς να βάλει το δικό του λιθαράκι στην εξέλιξη της εκπαίδευσης, είτε ανοδική είτε καθοδική. Η «ανακαίνιση» του χώρου επαναλήφθηκε και στην εποχή που στο σύστημα εδρεύει η Υπουργός Νίκη Κεραμέως. Η πανεπιστημιακή αστυνομία, η εξίσωση πτυχίων των Κολεγίων με εκείνων των δημοσίων Πανεπιστημίων κι η μείωση των εισακτέων σε σχολές είναι ενδείξεις των αλλαγών που σημειώθηκαν το τελευταίο διάστημα στην Παιδεία. Μάλιστα, στα πλαίσια της υγειονομικής κρίσης, δικαιολογήθηκαν κι έγιναν απαθώς αποδεκτές πολλές σπασμωδικές κινήσεις.


Αυτές τις ημέρες, γίναμε θεατές της Παρ 'ολίγον υλοποίησης μίας απόφασης για διαχωρισμό των μαθητών στα τμήματα βάσει ποιοτικών κριτηρίων και όχι βάσει αλφαβητικής σειράς. Πρόκειται για μία διάταξη που η Ν.Δ είχε δεσμευτεί προεκλογικά να υλοποιήσει. Πρόκειται για μία διάταξη που εν τέλει, αποσύρθηκε, ύστερα από δημόσια κατακραυγή, τη Δευτέρα 12 Ιουλίου.


νίκη κεραμέως νέο σύστημα
Πηγή εικόνας: protothema

Διαχωρισμός: Σημασία και επιπτώσεις στη ζωή του παιδιού


Ο διαχωρισμός έχει στη ρίζα του την έννοια της διάκρισης, η οποία κάθε άλλο παρά σε ισότητα παραπέμπει. Η διάκριση ανάμεσα σε καλούς, μέτριους και κακούς μαθητές είναι δυνατόν να δώσει την αίσθηση της διάκρισης ανάμεσα σε καλούς και κακούς ανθρώπους, άξιους κι ανάξιους ανθρώπους, πληγώνοντας βαθιά την εικόνα του εαυτού τους. Επιπλέον, ο διαχωρισμός που θα υποστούν τα άτομα με μαθησιακές δυσκολίες (π.χ δυσλεξία) ενδέχεται να φυλακίσει τα ίδια παιδιά σε ένα γυάλινο πύργο, που πρώτον ακολουθεί τις δικές τους επιταγές και δεύτερον, δεν τα επιτρέπει να αλληλεπιδράσουν με τη διαφορετικότητα και τη μοναδικότητα. Έτσι, ερχόμαστε αντιμέτωποι με την γκετοποίηση μίας ομάδας ανθρώπων, αφού απορρίπτονται από το σύνολο.


Θα μπορούσε ακόμη να λεχθεί ότι το συγκεκριμένο σχέδιο δημιουργεί ένα περιβάλλον, στα πλαίσια του οποίου το άτομο θα επικοινωνεί μόνο με ομοίους του. Με άλλα λόγια, ο μαθητής θα συναντά μαθητές με επιδόσεις αντίστοιχες της δικής του, δημιουργώντας μία ομάδα που δεν θα έχει συνυπάρξει ποτέ με το διαφορετικό. Αυτό σημάνει την περιορισμένη κοινωνικοποίηση του ατόμου, ειδικότερα σε μία ηλικία κατά την οποία επιθυμεί να αναπτύξει φιλίες και εν γένει, να επικοινωνήσει. Άμεσο επόμενο κρίνεται ότι μελλοντικά, ο άνθρωπος θα ανταλλάσσει τις ιδέες, τους προβληματισμούς και τις σκέψεις του μόνο με ανθρώπους που έχουν αναπτύξει παρόμοιες θέσεις κι ως εκ τούτου, συμμερίζονται τις απόψεις του. Με αυτόν τον τρόπο, ο χαρακτήρας του διαλόγου θα υποβιβαστεί, μετατρεπόμενος από πολύπλευρο και πολυφωνικό σε μονομερή και αυταρχικό.


νέα απόφαση κεραμέως

Η πρακτική της διάκρισης στα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες


Συμπληρωματικά, αξίζει να γίνει αναφορά και στον αντίκτυπο που θα είχε μία σχετική απόφαση στα άτομα με μαθησιακές δυσκολίες. Ο συγκεκριμένος όρος αντικατοπτρίζει όσα άτομα καλούνται να ξεπεράσουν ορισμένες πρόσθετες δυσκολίες, οι οποίες παρεμποδίζουν τη μαθησιακή διαδικασία. Φυσικά, η έννοια δεν έρχεται ως απότοκο της δυσμενούς κατάστασης υγείας του ανθρώπου, λόγου χάρη διαφορετικού τύπου αναπηρίες, νοητική υστέρηση, συναισθηματικές διαταραχές, αλλά ούτε και των συνθηκών, εντός των οποίων ζουν και αναπτύσσονται, όπως για παράδειγμα περιπτώσεις οικονομικής αστάθειας. Αντίθετα, πρόκειται για περιπτώσεις, όπου το παιδί συναντά δυσκολίες τόσο στην απόκτηση, όσο και στην καλλιέργεια της ικανότητας γραφής, ανάγνωσης και κατανόησης της γλώσσας.


Η ομπρέλα του προαναφερθέντος όρου καλύπτει ένα ευρύ φάσμα χαρακτηριστικών, μεταξύ των οποίων είναι η αδυναμία στην κοινωνική συναναστροφή, τα προβλήματα στην συμπεριφορά κι η χαμηλή αυτοεκτίμηση. Ακόμη, οι μαθησιακές δυσκολίες κατακλύζουν συχνά το άτομο με αρνητικά συναισθήματα, όπως αυτά της αποθάρρυνσης και της απογοήτευσης. Μάλιστα, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Δυσλεξίας, τα παραπάνω συναισθήματα έχουν ως βάση την αδυναμία των παιδιών να ανταποκριθούν στις προσδοκίες του περίγυρού τους. Επεξηγηματικά, οι μαθητές αυτοί εκλαμβάνουν ως μία τεράστια αποτυχία ένα μικρό λάθος που κάνουν, αντίληψη που ενισχύεται ολοένα πιο πολύ σε περιβάλλον που συναπαρτίζουν άνθρωποι με υψηλές απαιτήσεις από τους ίδιους.


Όλα τα παραπάνω συντελούν στην οικοδόμηση μίας εύθραυστης εικόνας εαυτού για τους συγκεκριμένους μαθητές. Η ευάλωτη αυτή συναισθηματική κατάσταση είναι αναγκαίο να διαχειριστεί με προσοχή, προκειμένου οι ίδιοι να μην νιώσουν ότι αντιμετωπίζονται σαν κατώτεροι του συνόλου. Αυτή ακριβώς η ανάγκη είναι που μπορεί να επικοινωνήσει αποτελεσματικά ότι η πρακτική διαχωρισμού δεν θα ωφελήσει, αντίθετα θα δυσχεράνει τη διαδικασία ενσωμάτωσης του μαθητή με δυσκολίες στο κοινωνικό σύνολο.


νέα απόφαση κεραμέως

Η διάκριση σαν ένα νόμισμα με δύο όψεις


Η ενδεχόμενη απομόνωση κι αποκοπή του ατόμου από τον περίγυρο, καθώς επίσης και τα συναισθήματα κατωτερότητας αντιπροσωπεύουν τη μία μόνο όψη του νομίσματος. Από την άλλη πλευρά, πολλοί είναι εκείνοι που υποστηρίζουν το σχέδιο του διαχωρισμού των μαθητών ανάλογα με τις μαθησιακές τους ανάγκες.


Οι υποστηρικτές της υλοποίησης της απόφασης θεωρούν ότι αυτή η κυβερνητική πρωτοβουλία θα βοηθήσει έτσι, ώστε οι εκπαιδευτικοί να εστιάσουν περισσότερο την προσοχή τους σε μαθητές με χαμηλότερη επίδοση. Πιστεύεται ότι οι ρυθμοί της διδασκαλίας δεν θα είναι τόσο εντατικοί όσο στη μέχρι πρότινος ισχύουσα διαδικασία εκμάθησης. Συνεπώς, οι «κακοί» μαθητές θα έχουν αρκετό χρόνο στη διάθεσή τους για να κατανοήσουν σε βάθος το αντικείμενο διδασκαλίας. Επιπροσθέτως, δεν θα υπάρχει περιθώριο ανησυχίας από την πλευρά του μαθητή να διατυπώσει μία ερώτηση, φοβούμενος ότι είναι ανόητη κι ασυνάρτητη και ότι παρακωλύεται η ροή του μαθήματος.


νέα απόφαση εκπαίδευση
Πηγή: New York Times

Πηγή εικόνας: NewYorkTimes


Είναι, όμως, δυνατόν να εκπληρωθούν όλες οι παραπάνω προσδοκίες με τον διαμοιρασμό των παιδιών σε καλούς και κακούς; Φαίνεται ότι καλύτερη λύση θα ήταν η αύξηση των εκπαιδευτικών με αντικείμενο την ειδική αγωγή, η αισθητή παρουσία των ψυχολόγων κι ο πολλαπλασιασμός των τμημάτων -αφού η συγκέντρωση είκοσι και άνω μαθητών σε μία αίθουσα παρεμποδίζει την επιτυχία της διδαχής του αντικειμένου-.


Αν και η διάταξη αποσύρθηκε, μία σύντομη παρουσίαση των όσων επρόκειτο να συνόδευε ήταν σκόπιμη, ώστε να αναδείξει όλους εκείνους τους λόγους που τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επέλεξαν να αντισταθούν στην υλοποίησή της. Για μία ακόμη φορά, το Twitter, το Facebook και άλλα έδειξαν γρήγορα αντανακλαστικά, αντιδρώντας σε ένα «υπερσυγκεντρωτικό μοντέλο» και προτείνοντας νέες ιδέες για βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήματος.


Σήμερα, η εκπαίδευση μένει πιστή στις θεμελιώδεις αξίες της, προάγοντας την ισοτιμία. Σήμερα, ελπίζουμε πως η επόμενη αλλαγή που θα σημειωθεί στον τομέα θα δημιουργήσει προοπτικές ανέλιξης της εκπαίδευσης, μεριμνώντας για την πιο ποιοτική και αποδοτική παιδεία των νέων της χώρας.

122 προβολές0 σχόλια