Καμία Ποτέ Ξανά Μόνη: Οι Δομές Προστασίας Γυναικών-Θυμάτων στην Ελλάδα

Γράφει η Αριάδνη Χαρπαντίδου


Την Παρασκευή, 29 του μηνός, η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, επισκέφτηκε τον «Ξενώνα Γυναικών Θυμάτων Βίας» του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης, όπου συνομίλησε με την προϊσταμένη της Δομής και την Υφυπουργό Πρόνοιας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, δίνοντας με αυτή την επίσκεψη ένα δυνατό μήνυμα σε όλο τον κόσμο, προβάλλοντας στις μέρες μας και το έργο αυτών των Δομών.



Η σύσταση των Δομών αυτών, δε μετρά πολλά χρόνια δράσης. Πιο συγκεκριμένα, τον Μάρτιο του 2018 το Υπουργείο Εσωτερικών, έθεσε σε δημόσια διαβούλευση, για πρώτη φορά, σχέδιο νόμου για την «προώθηση της ουσιαστικής ισότητας των φύλων και καταπολέμηση της έμφυλης βίας». Μέχρι τότε, τα ζητήματα που αφορούσαν τις έμφυλες διακρίσεις ή/και την άσκηση έμφυλης βίας, μπορούσαν να επιλυθούν μέσω των διατάξεων του οικογενειακού δικαίου, του εργατικού δικαίου ή του δικαίου κοινωνικής ασφάλισης ή βασιζόμενα σε Συνταγματικά άρθρα, καθώς και σχετικές διεθνείς συμβάσεις που είχε υπογράψει η Ελλάδα. Μεταξύ άλλων, "στο παραπάνω σχέδιο νόμου, ορίζεται η ένταξη της διάστασης του φύλου στους δημόσιους προϋπολογισμούς, τα ποσοστά υποψήφιων κατά φύλο στις εκλογές (βουλευτικές και τοπικής αυτοδιοίκησης), την προώθηση της ισότητας στις εκπαιδευτικές διαδικασίες, στα δημόσια έγγραφα, στην υγεία και στην εργασία".


Στο τέταρτο κεφάλαιο του σχεδίου νόμου (άρθρο 23), ορίζεται η λειτουργία δικτύου δομών, καθώς και συμβουλευτικών κέντρων, όπως και άλλες ρυθμίσεις για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα Γυναικών, λειτουργούν υπό τη Γενική Γραμματεία Ισότητας Φύλων του Υπουργείου Εσωτερικών και υπό τους ΟΤΑ α’ βαθμού. Είναι σημαντική η δράση τους, καθώς παρέχουν τις εξής υπηρεσίες:

α) ενημέρωσης και εξειδικευμένης πληροφόρησης σε θέματα ισότητας των Φύλων, β) ψυχοκοινωνικής συμβουλευτικής, γ) νομικής συμβουλευτικής και πληροφόρησης για τα δικαιώματα των γυναικών-θυμάτων βίας, δ) παραπομπής ή συνοδείας των θυμάτων σε ξενώνες φιλοξενίας, δικαστικές και δημόσιες αρχές και ε) παροχή, σε συνεργασία με τους δικηγορικούς συλλόγους, νομικών υπηρεσιών βοήθειας σε γυναίκες-θύματα βίας.



Κάθε Συμβουλευτικό Κέντρο Γυναικών, οφείλει να στελεχώνεται από τουλάχιστον: μία/ ένα σύμβουλο κοινωνικής στήριξης, μία/ένα σύμβουλο ψυχολογικής υποστήριξης, μία/ ένα νομικό σύμβουλο και μία/ ένα υπάλληλο διοικητικής υποστήριξης.


Στις δομές αυτές, προστίθενται και οι Ξενώνες φιλοξενίας γυναικών-θυμάτων έμφυλης βίας, οι οποίοι λειτουργούν υπό τους ΟΤΑ και προστατεύουν τις γυναίκες-θύματα έμφυλης βίας, καθώς και τα παιδιά τους. Σε αυτές τις δομές, παρέχεται υποστήριξη τόσο ψυχολογική, όσο ηθική και υλική. Στο προσωπικό των δομών αυτών, συναντώνται επιπλέον μία/ένας παιδαγωγός ή παιδοψυχολόγος, αριθμός φυλάκων και βοηθητικό προσωπικό, με σκοπό να καλύψουν πλήρως τις ανάγκες των θυμάτων. Οι δομές αυτές έχουν προσωρινό και μεταβατικό χαρακτήρα.



Ιδιαίτερη σημασία έχει και το άρθρο 24, σύμφωνα με το οποίο τέθηκε σε λειτουργία η 24ωρη, πανελλαδική, τηλεφωνική γραμμή S0S 15900, με λειτουργία όλο το χρόνο, στην οποία μπορούν να απευθυνθούν τα θύματα για να πληροφορηθούν, να ζητήσουν βοήθεια ή υποστήριξη. Επικοινωνία με τη γραμμή, μπορεί να πραγματοποιηθεί και μέσω email: sos15900@isotita.gr.


Το φαινόμενο σίγουρα δεν αποτελεί ένα εγχώριο φαινόμενο. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, 1 στις 3 γυναίκες παγκοσμίως κάποια στιγμή θα αντιμετωπίσει σωματική, ψυχολογική ή σεξουαλική βία από το σύντροφό της, 1 στις 5 γυναίκες θα πέσει θύμα βιασμού ή απόπειρας βιασμού και το 40% με 50% των γυναικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει αναφέρει κάποια μορφή σεξουαλικής παρενόχλησης στο χώρο εργασίας. Τα ποσοστά από χώρα σε χώρα διαφέρουν και τα περισσότερα, ακόμη και σήμερα, είναι ανατριχιαστικά υψηλά.


Μία καμπάνια διαφημίσεων του 2013, από UN Women των Memac Ogilvy & Mather Dubai, επανήλθε στο προσκήνιο, κάνοντας το γύρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και παρουσιάζοντας τέσσερα πρόσωπα και τέσσερα ζευγάρια μάτια, διαφορετικών γυναικών, «φιμωμένα» από δημοφιλή αποτελέσματα που έχουν αναζητηθεί στο Google και αφορούν στερεότυπα και διακρίσεις εις βάρος των γυναικών. Συγκεκριμένα, οι αναζητήσεις:

-Οι γυναίκες δεν μπορούν… να οδηγήσουν, να είναι υψηλά ιστάμενες, εμπιστεύσιμες, να μιλούν την εκκλησία. -Οι γυναίκες πρέπει…. να μπαίνουν στη θέση τους, να γνωρίζουν τη θέση τους, να ελέγχονται, να πειθαρχούν -Οι γυναίκες οφείλουν… να μένουν σπίτι, να είναι σκλάβες, να είναι στην κουζίνα, να μη μιλάν στην εκκλησία -Οι γυναίκες δεν πρέπει… να έχουν δικαιώματα, να ψηφίζουν, να δουλεύουν, να χτυπάν

7 χρόνια μετά, οι αναζητήσεις αυτές συνεχίζουν να μη μας προκαλούν έκπληξη, παραμένοντας γεγονότα που δεν έχουν αλλάξει και δεν έχουν εξαφανιστεί, στην πλειονότητα των χωρών του 21ου αιώνα.




Φτάνοντας στο σήμερα και μιλώντας με ευρωπαϊκά δεδομένα, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με αφορμή το “sofagate”, δήλωσε στις 26 Απριλίου: «Κατά το ταξίδι μου στην Τουρκία φάνηκε πόσο δρόμο έχουμε ακόμη να διανύσουμε, έως ότου οι γυναίκες να αντιμετωπίζονται ως ίσες. Πάντα. Παντού. Η δική μου ιστορία έγινε πρώτο θέμα. Ωστόσο υπάρχουν τόσες πολλές ιστορίες γυναικών, οι περισσότερες πολύ περισσότερο σοβαρές, που περνούν απαρατήρητες. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι αυτές οι ιστορίες θα ειπωθούν».



Λαμβάνοντας υπόψιν πως το “sofagate” ήταν κάτι που συνέβη μπροστά στα κάμερες και με πρωταγωνιστικό πρόσωπο μία γυναίκα με βαρύνουσας σημασίας αξίωμα, μόνο να φανταστούμε μπορούμε πόσες ανείπωτες ιστορίες παραμένουν στο σκοτάδι, με θύματα γυναίκες και παιδιά, αρκετές φορές σε αδύναμη θέση, εγκλωβισμένα σε συνθήκες κακοποιητικές, χωρίς βοήθεια και χωρίς μάρτυρες.


Επιστρέφοντας στα ελληνικά δεδομένα, με την έλευση της πανδημίας Covid-19, παρατηρήθηκε πως τα ποσοστά ενδοοικογενειακής βίας αυξήθηκαν, με αποκορύφωμα τη σημαντική αύξηση των τηλεφωνημάτων στη γραμμή SOS 15900, καθώς και στο 100. Σε πολλά ελληνικά νοικοκυριά καταγράφονται έντονα περιστατικά ψυχολογικής και σωματικής βίας, χωρίς όμως όλα αυτά τα χρόνια να έχει σχηματιστεί κάποιο ιδιαίτερο συμπέρασμα για τις συνθήκες, τα προφίλ των θυμάτων ή και των θυτών.


Είναι σημαντικό να αναφερθούν οι δήμοι στους οποίους υπάρχουν τα Κέντρα Συμβουλευτικής, αλλά και οι Ξενώνες Φιλοξενίας, με την ελπίδα να συνεχίζουν το σημαντικό τους έργο και με την ελπίδα κάθε δήμος να μπορεί να είναι στη θέση να στηρίξει τέτοιες δομές. Αναλυτικά:


Κέντρα Συμβουλευτικής Υποστήριξης γυναικών θυμάτων βίας υπάρχουν στους παρακάτω δήμους, οι οποίοι ανέλαβαν τη δημιουργία και λειτουργία τους: δήμοι Αλεξανδρούπολης, Αργοστολίου, Αρταίων, Βέροιας, Ελευσίνας, Ζακύνθου, Θηβαίων, Καβάλας, Καλαμάτας, Καστοριάς, Κατερίνης, Κερατσινίου-Δραπετσώνας, Κορινθίων, Κω, Περιστερίου, Πρεβέζης, Πύργου, Ρεθύμνης, Ρόδου, Σερρών, Τρικκαίων, Φλώρινας, Φυλής, Χαλανδρίου, Χαλκιδέων και Χίου.

Ξενώνες Φιλοξενίας, υπάρχουν και λειτουργούν στους εξής δήμους: Αγρινίου, Αθηναίων, Αχαρνών, Βόλου, Ηρακλείου (Κρήτης), Θεσσαλονίκης, Ιωαννιτών, Κέρκυρας, Κοζάνης,, Κομοτηνής, Κορδελιού - Ευόσμου, Λαμιέων, Λαρισαίων, Λέσβου, Πατρέων, Πειραιώς, Ρόδου, Τρίπολης και Χανίων.


Οι ενδιαφερόμενες για φιλοξενία, μπορούν να καλέσουν απευθείας στη γραμμή SOS 15900/ email: sos15900@isotita.gr ή στα Συμβουλευτικά Κέντρα της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων τηλ.: 210 3317305-6, στο Πολύκεντρο τηλ.: 210 3898085/ 210 3898079, καθώς και στην ιστοσελίδα www.womensos.gr.



Είναι σημαντικό να τονιστεί πως τα τηλεφώνα επικοινωνίας των Ξενώνων, καθώς και οι διευθύνσεις τους, είναι απόρρητα για λόγους ασφαλείας και προστασίας.

Άλλες γραμμές στήριξης και βοήθειας:

∙Γραμμή 15900, για την έμφυλη βία

∙Γραμμή 1018 , παρέμβασης για την αυτοκτονία

∙Γραμμή 10306,για ψυχοκοινωνική υποστήριξη για τον κορονοϊό


28 προβολές0 σχόλια