"Οι γυναίκες θα κερδίσουν αυτόν τον πόλεμο"

Γράφει η Κυριακή Μπλόσκα



"Βαρέθηκα αυτό το πατριαρχικό κράτος. Βαρέθηκα να μην αισθάνομαι ασφαλής. Φτάνει πιά" δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Μπανού, μία από τις χιλιάδες γυναίκες που συγκεντρώθηκαν στις διαδηλώσεις των τελευταίων ημερών ενάντια στην απόφαση του προέδρου Ταγίπ Ερντογάν να αποσύρει την Τουρκία από την Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης -την πρώτη διεθνώς θεσπισμένη Σύμβαση για την καταπολέμηση της έμφυλης βίας.


Μάλιστα, η απόφαση αυτή φαίνεται πως ήταν προμελετημένη, καθώς το κυβερνών κόμμα είχε προσπαθήσει να αποσύρει την χώρα από την Σύμβαση ήδη από το καλοκαίρι. Ωστόσο, οι κινητοποιήσεις του φεμινιστικού κινήματος στην Άγκυρα, την Κωνσταντινούπολη αλλά και σε άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας άσκησαν πιέσεις στην κυβέρνηση, η οποία απέτρεψε προσωρινά την απόσυρση της Τουρκίας από την Συνθήκη.


Τελικά, στις 20 Μαρτίου 2021 η άκρως συντηρητική, απολυταρχική πολιτική εξουσία της Τουρκίας είπε την τελευταία της κουβέντα. Εύλογα, η είδηση της αποχώρησης από την Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης προκάλεσε την οργή και αγανάκτηση χιλιάδων γυναικών και ανδρών, με διαδηλώσεις να οργανώνονται σε όλη τη χώρα και τον κόσμο να κρατά φωτογραφίες δολοφονημένων γυναικών φωνάζοντας «Οι γυναίκες θα κερδίσουν αυτόν τον πόλεμο». Έναν φαινομενικά αόρατο πόλεμο με όπλα την ανοχή και συγκάλυψη της σεξιστικής ρητορικής μίσους που μαστίζει την Τουρκική κοινωνία. Έναν αιματηρό πόλεμο που έχει ξεσπάσει εδώ και δεκαετίες, με τα δικαιώματα των γυναικών να ισοπεδώνονται καθημερινά.


Πηγή: naftemporiki.gr

Γυναικοκτονίες: Η «επιδημία» της έμφυλης βίας στην Τουρκία.


Η έμφυλη βία δεν είναι ένας ακόμη ορισμός που αναφέρεται στην βία κατά των γυναικών, αλλά αποτελεί ένα παγκόσμιο φαινόμενο και αφορά οποιαδήποτε επιβλαβή πράξη που απειλεί ανά πάσα στιγμή -είτε σε δημόσιο είτε σε ιδιωτικό χρόνο- την αξιοπρέπεια και ακεραιότητα τόσο των γυναικών όσο και των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων. Οι γυναίκες γνωρίζουμε από τα γεννοφάσκια μας τα σημάδια που αφήνει στο πέρασμά της η λεκτική, ψυχολογική και οικονομική βία που θρέφει ο σεξισμός.


Ώσπου στη πορεία οι λέξεις αντικαθίστανται από πραγματικά όπλα και ολόκληρες γενιές γαλουχούνται με την φυσικοποίηση του σεξισμού. Δυστυχώς, η πιο σκληρή μορφή της έμφυλης βίας- αυτή της γυναικοκτονίας- «θερίζει» στην Τουρκία. Τόσο η ενδοοικογενειακή βία όσο και οι γυναικοκτονίες- δηλαδή οι δολοφονίες γυναικών απλά επειδή είναι γυναίκες- αποτελούν διαχρονικό πρόβλημα σε αρκετές χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Τουρκίας.


Παρόλο που η γυναικοκτονία βρίσκεται σε ανοδική πορεία, η Τουρκική κυβέρνηση έχει παραδεχτεί πως δεν συγκεντρώνει στατιστικά στοιχεία αναφορικά με την έμφυλη βία. Ωστόσο, χάρη στην δράση της φεμινιστικής οργάνωσης “We Will Stop Femicide”, γνωρίζουμε πως το 2020 δολοφονήθηκαν 300 γυναίκες, ενώ το 2019 τα νεκρά θύματα ήταν 474. Σύμφωνα με μελέτη που διεξήχθη από το Sage Journals το 2009, το 42% των γυναικών στην Τουρκία ηλικίας από 15 έως 60 ετών υπέστησαν κάποια μορφή σωματικής ή σεξουαλικής κακοποίησης από τον σύζυγο ή τον σύντροφό τους.



Δέκα χρόνια αργότερα, σε έρευνα του OECD, με θέμα την βία εναντίον των γυναικών, το 38% των γυναικών στην Τουρκία δήλωσαν πως έχουν πέσει θύμα σωματικής και σεξουαλικής βίας από τον σύντροφό τους τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους.



Γυναικοκτονίες βαφτίζονται αυτοκτονίες




Στην Τουρκία, οι γυναικοκτονίες αναφέρονται συχνά ως «δολοφονίες τιμής» ή αυτοκτονίες. Η ρητορική μίσους απέναντι στις γυναίκες είναι βαθιά ριζωμένη στην τουρκική κοινωνία. Μάλιστα, ο πρόεδρος της Τουρκίας και άλλα μέλη της τουρκικής κυβέρνησης έχουν κάνει κατά καιρούς διάφορα σχόλια που υποβαθμίζουν δημόσια το γυναικείο φύλο.


«Δεν είναι δυνατόν να φέρνουμε σε ίση μοίρα τους άνδρες και τις γυναίκες. Αυτό είναι αντίθετο στη φύση γιατί η φύση τους είναι διαφορετική», δήλωνε το 2013 ο Ταγίπ Ερντογάν στην διεθνή διάσκεψη για τα δικαιώματα των γυναικών στην Κωνσταντινούπολη. Μάλιστα, συνέχισε τα καυστικά σχόλια στο αναχρονιστικό του παραλήρημα τονίζοντας πως «Δεν μπορείς να βάλεις έναν άνδρα σε ίση θέση με μια γυναίκα που θηλάζει το παιδί της»…Δεν μπορείς να βάλεις τις γυναίκες να κάνουν όλες τις ανδρικές δουλειές, κατά το πρότυπο των κομμουνιστικών καθεστώτων. Αυτό είναι αντίθετο στην εύθραυστη φύση τους».


Παράλληλα, ο πρώην αναπληρωτής πρωθυπουργός της χώρας, Mehmet Şimşek, δήλωνε πως η αύξηση της ανεργίας οφείλεται στις γυναίκες που αναζητούν εργασία. Ωστόσο, μόνο το 34,2% των γυναικών στην Τουρκία εργάζεται, ενώ οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να εργαστούν με χαμηλούς μισθούς ή ακόμη να εργαστούν χωρίς κοινωνική ασφάλιση. Έτσι, η οικονομική εξάρτηση των γυναικών από την οικογένεια ή τον σύντροφό τους δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο την φυγή τους από ένα καταπιεστικό και βίαιο περιβάλλον.



Ναι είναι Γυναικοκτονία, όχι απλή δολοφονία


Πηγή: flash.gr

Το 2018 η 23χρονη Σουλέ Τσετ βιάστηκε στο γραφείο της από δύο συνεργάτες της και στη συνέχεια δολοφονήθηκε. Ωστόσο, οι δύο άνδρες κατέθεσαν πως η Σουλέ αυτοκτόνησε πηδώντας από το παράθυρο, ενώ η αυτοψία έδειχνε σημάδια σεξουαλικής κακοποίησης και χρήση ναρκωτικών ουσιών -άρα απορρίφθηκε η πιθανότητα της αυτοκτονίας. Έξι μήνες αργότερα, οι ένοχοι καταδικάστηκαν σε ισόβια κάθειρξη και σε ποινή 19 ετών αντίστοιχα. Ωστόσο, οι γυναικοκτονίες συνέχισαν να αποκαλούνται αυτοκτονίες από τις αστυνομικές αρχές.


Στις 7 Μαρτίου, η Ρεϊχάν Κορκμάζ, δολοφονήθηκε από τον σύζυγό της μπροστά στα τέσσερα παιδιά τους στην Άγκυρα. Η Ρεϊχάν ήταν μια γυναίκα που βίωνε συστηματικά σωματική κακοποίηση από τον σύζυγό της, ενώ είχε ήδη ακολουθήσει την νομική οδό και θεωρούσε πως είχε διασφαλίσει την ασφάλειά της με τα περιοριστικά μέτρα που έθεσε σε βάρος του κακοποιητή της.

Η γυναικοκτονία της 27χρονης Πινάρ Γκουλτέκιν, η οποία ξυλοκοπήθηκε και στραγγαλίστηκε μέχρι θανάτου στα χέρια του πρώην φίλου της, συγκλόνισε την κοινή γνώμη στην Τουρκία. Η συνήθης αδιάφορη αντίδραση της κυβέρνησης, όμως, δείχνει για ακόμη μία φορά την άγνοιά της αναφορικά με την έμφυλη βία. Ο συναισθηματικός θυμός, η φράση «την σκότωσε επειδή την αγαπούσε» είναι η απάντηση της κυβέρνησης, όχι μόνο σε αυτήν τη βάναυση γυναικοκτονία, αλλά και στην υπερβολικά συχνή εμφάνιση περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας στην Τουρκία.


Πηγή: Bovary.gr

Ωστόσο, η γυναικοκτονία της 27χρονης Πινάρ δεν πέρασε απαρατήρητη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δεκάδες χιλιάδες χρήστες εξέφρασαν την οργή, τη λύπη και την αγανάκτησή τους σχετικά με το νομοθετικό πλαίσιο που δεν αποτρέπει στην πράξη τα περιστατικά έμφυλης βίας και συγκαλύπτει τον θύτη. Μάλιστα, μετά την λαϊκή εξέγερση ο πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν, σε ανάρτησή του στο Twitter, καταδίκασε όλα τα εγκλήματα εις βάρος γυναικών, παρότι το κόμμα του στήριζε ολοφάνερα την απόσυρση της χώρας από τις δεσμεύσεις της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης.



Τι σημαίνει η αποχώρηση της Τουρκίας από την Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης;


Η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης το 2011, υπογράφηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση το 2017 και προβλέπει την θέσπιση νομικής νομοθεσίας από τα κράτη που την επικυρώνουν για την καταπολέμηση της ενδοοικογενειακής βίας αλλά και παρόμοιων εγκλημάτων, όπως, είναι ο βιασμός εντός γάμου, ο ακρωτηριασμός γυναικείων γεννητικών οργάνων κ.α. Τραγική ειρωνεία αποτελεί το γεγονός πως η Τουρκία ήταν η πρώτη χώρα που υπέγραψε την Σύμβαση αλλά και η πρώτη που τελικά αποχώρησε στις 20 Μαρτίου 2021.


Παρόλο που το νομικό πλαίσιο για την προστασία των γυναικών και τη δίωξη των παραβατών είχε θεσπιστεί από το 2011, πρακτικά η επιβολή του νόμου δεν ακολουθούσε τις διατάξεις της Σύμβασης. Ο Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν και το συντηρητικό κόμμα που πρεσβεύει προσπάθησαν ουκ ολίγες φορές να ανατρέψουν αυτήν τη νομοθεσία με το επιχείρημα ότι απειλεί τις παραδοσιακές οικογενειακές αξίες της Τουρκικής κοινωνίας, καθώς υποτίθεται πως προωθεί έναν «ανήθικο τρόπο ζωής».


Έτσι, η απόσυρση της Τουρκίας από την Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης δεν αποτελεί έκπληξη, καθώς ενθαρρύνει- επίσημα πια- την έμφυλη βία. Παράλληλα, ο θρησκευτικός μιλιταρισμός που χαρακτηρίζει την κυβέρνηση προωθεί τον μισογυνισμό, με τα δικαιώματα των γυναικών να διακυβεύονται σοβαρά.


Πέρα από την επιβράβευση της βίας κατά των γυναικών, η απόσυρση από την Σύμβαση δείχνει πως οι συντηρητικοί πολιτικοί της Τουρκίας κρίνουν μονομερώς, από το ασφαλές προνομιούχο θρόνο τους, καθώς θεωρούν πως η συνθήκη της Κωνσταντινούπολης βλάπτει τον «παραδοσιακό» θεσμό της οικογένειας, ενθαρρύνει τα διαζύγια αλλά κυρίως την κατηγορεί πως χρησιμοποιεί εσκεμμένα την ισότητα των φύλων για να προωθήσει την ευρύτερη κοινωνική αποδοχή της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Εν τέλει, η απόφαση της απόσυρσης πάρθηκε με την πεποίθηση πως η Σύμβαση δεν προορίζεται για την προώθηση των δικαιωμάτων των γυναικών, αλλά επιθυμεί να «ομαλοποιήσει» την ομοφυλοφιλία, η οποία είναι άκρως αντίθετη με τις κοινωνικές και οικογενειακές αξίες της Τουρκίας.



Αρνητικές αντιδράσεις για την αποχώρηση από την Σύμβαση


Η Γκιεκτσέ Γκιοκτσάν, αντιπρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος στην Τουρκία και αρμόδια για τα ανθρώπινα δικαιώματα, μέσω του λογαριασμού της στο Twitter καταγγέλλει ότι η εγκατάλειψη της Σύμβασης σημαίνει ότι «αφήνονται οι γυναίκες να δολοφονούνται».


Ο Ερντογάν επικρίθηκε, επίσης, και από τους πολιτικούς του αντιπάλους, με τον δήμαρχο της Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, να δηλώνει πως «το να ανακοινώνεις μέσα στη νύχτα ότι αποσύρεσαι από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, ενώ μαθαίνουμε καθημερινά ότι διαπράττονται νέες βιαιοπραγίες σε βάρος γυναικών, είναι θλιβερό».


Πηγή:change.com.

Από την πλευρά της η κυβέρνηση προσπάθησε να ησυχάσει τα πνεύματα, με τον υπουργό Εσωτερικών ,Σουλεϊμάν Σοϊλού, να διαβεβαιώνει πως οι θεσμοί της χώρας θα συνεχίζουν τον αγώνα κατά της βίας των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας. Παράλληλα, η επικεφαλής της Κομισιόν, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, καταδίκασε την απόφαση του Ταγίπ Ερντογάν τονίζοντας πως «η βία κατά των γυναικών δεν είναι ανεκτή...οι γυναίκες αξίζουν ένα ισχυρό νομικό πλαίσιο για την προστασία τους», ενώ κάλεσε όλους τους υπογράφοντες να την επικυρώσουν.


Σύμφωνα με έρευνα του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ για το 2014, μία στις τρεις γυναίκες έχει υποστεί σωματική βία, σεξουαλική βία, ή και τις δύο μορφές βίας από την ηλικία των 15 ετών και έπειτα. Το 55% των γυναικών έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με μία ή περισσότερες μορφές σεξουαλικής παρενόχληση, ενώ το 11% έχει υποστεί ψηφιακή παρενόχληση. Μία στις είκοσι έχει βιαστεί.


Πηγή: reuters.com

Στην Τουρκία η παράδοση λέει να τοποθετούνται τα παπούτσια ενός νεκρού έξω από μια είσοδο. Η παραπάνω φωτογραφία απαριθμεί 440 ζευγάρια τακουνιών στην μνήμη των γυναικοκτονιών που σημειώθηκαν το 2018. Ας ελπίσουμε ότι – κόντρα στην δυστοπική πραγματικότητα που ξημερώνει- κανένα άλλο ζευγάρι δεν θα συμβολίσει τα θύματα της έμφυλης βίας.




Πηγές:

Reuters, Dw, Efsyn, ΑΜΠΕ, Diotima

https://rm.coe.int/prems-039019-grc-2574-brochure-questions-istanbul-convention-web-16x16/1680944850


183 προβολές0 σχόλια