Ο κοινωνικός αγώνας του/-ης Δημήτρη/-ας Καλογιάννη

Γράφει η Ιωάννα Μωυσίδου


Από τις 6 Απριλίου 2021 φαίνεται να αγνοείται ο/η Δημητρ@ Καλογιάνν@ από την περιοχή ΨΝΑ Δρομοκαΐτειο και καταγωγή από την Μυτιλήνη. Σήμανε Silver Alert την Τετάρτη 26 Μαΐου και έκτοτε θύελλα αναρτήσεων σε Instagram και Facebook προωθούν την είδηση της εξαφάνισης. Ο/Η Δημητρ@ Καλογιάνν@ έχει απασχολήσει κι άλλες φορές τόσο τα μέσα ενημέρωσης όσο και την κοινωνία εξαιτίας της συγκινητικής τ@ ιστορίας και των κοινωνικών μηνυμάτων που αυτή διαθέτει.



Η ζωή τ@ Δημητρ@ Καλογιάννη


Ο/Η 64χρόν@ ήταν μόλις 14 χρονών όταν ανακοίνωσε στους γονείς τ@ πως ένιωθε γυναίκα. Ξαφνιασμένοι, ταραγμένοι και μπερδεμένοι οι γονείς τ@ αλλά σίγουροι πως έχει κάποιο ψυχολογικό, ψυχικό πρόβλημα ο γιός τους για να κάνει μια τέτοια αποκάλυψη, τ@ν έστειλαν σε ψυχιατρείο. Όταν επέστρεψε σπίτι τ@ και σύμφωνα με τις οδηγίες των γιατρών ήταν απαραίτητο να παίρνει κάποια φάρμακα τα οποία οι γονείς τ@ αποφάσισαν να βάζουν εν αγνοία τ@ στο φαγητό αφού εξαιτίας της άσχημης αίσθησης που τ@ προκαλούσαν ο/η ίδιος /-α αρνούνταν να τα πάρει.

Μόλις 20 χρονών αποφάσισε να εγκαταλείψει τον τόπο κατοικίας τ@ και να κατευθυνθεί στην πρωτεύουσα με την ελπίδα πως εκεί η κοινωνία θα αποδεχόταν την ταυτότητα τ@ και θα μπορούσε να κάνει πιο εύκολα επιλογές που ένιωθε έμφυτες όπως η ένδυση με γυναικεία ρούχα. Η κοινωνική πραγματικότητα που αντίκρυσε στην Αθήνα όμως «έκοψαν τα φτερά τ@» μαζί με την ασθένεια της μητέρας τ@ κι έτσι επέστρεψε στον τόπο καταγωγής τ@, μετά από 5 χρόνια που έζησε στην Αθήνα άστεγη, όπου για 25 χρόνια φρόντιζε την μητέρα τ@.


Το αποκορύφωμα της κοινωνικής αποδοκιμασίας


Όλα αυτά τα χρόνια όμως ήταν αντιμέτωπος/-η με την κοινωνική αποδοκιμασία, τα σχόλια, τους χλευασμούς, τα επικριτικά βλέμματα, επειδή φορούσε φορέματα και πέρλες ένα αντρικό σώμα, χωρίς κανένας να δίνει σημασία στο χαμόγελο και ευγενική συμπεριφορά τ@. Αποκορύφωμα της αποδοκιμασίας και ταυτόχρονα απόδειξη της απανθρωπιάς, αλλά και έλλειψη παιδείας και αυτοσεβασμού ορισμένων, ήταν η επίθεση που δέχθηκε από ανήλικους στις 26 Δεκεμβρίου 2020 στο σπίτι τ@. Οι ανήλικοι που εισέβαλαν στο σπίτι τ@ προσπαθούσαν να γελοιοποιήσουν τον άνθρωπο καταγράφοντας το περιστατικό σε βίντεο το οποίο στη συνέχεια ανάρτησαν, μάλλον ως αυτοεπιβράβευση, στο διαδίκτυο.



Τα χρόνια αποδοκιμασίας, κοινωνικού αποκλεισμού, απομόνωσης, μοναξιάς που αναγκάστηκε να περάσει ένας άνθρωπος όχι επειδή έβλαψε κάποιον, επειδή είχε επιθετική ή κάποια άλλη επικίνδυνη συμπεριφορά, αλλά επειδή έμφυτα έκανε επιλογές στον τρόπο ντυσίματος και συμπεριφοράς που κοινωνικά ανήκουν στο γυναικείο φύλο αποδεικνύουν την σκληρή ελληνική κοινωνική πραγματικότητα και πόσο αναγκαίος είναι ο επαναπροσδιορισμός των αξιών που μοιραζόμαστε. Είναι δυνατόν ειδεχθείς συμπεριφορές να λαμβάνουν κοινωνική αποδοχή και να δικαιολογούνται -μπορεί όχι νομικά αλλά κοινωνικά- και άνθρωποι που απλά προσπαθούν να ζήσουν τη δικιά τους φυσιολογική ζωή να γίνονται «στόχος επίθεσης»;


Η επιτελεστική λειτουργία του φύλου



Η φιλόσοφος Judith Butler στο βιβλίο της «Αναταραχή του Φύλου» έχει διατυπώσει ακριβώς την αδίκως κοινωνικά κατακριτέα συμπεριφορά τ@ Δημητρ@ Καλογιάννη. Συγκεκριμένα αναφέρεται στην επιτελεστική λειτουργία του φύλου. Στο γεγονός δηλαδή πως αυτό που αποκαλούμε φύλο είναι αποτέλεσμα επιτέλεσης συγκεκριμένων κανόνων, οι οποίοι είναι κοινωνικά κατασκευασμένοι. Είμαι δηλαδή γυναίκα ή άντρας επειδή συμπεριφέρομαι σαν γυναίκα ή άντρας σύμφωνα με αυτό που η κοινωνία ορίζει ως αποδεκτή συμπεριφορά του εκάστοτε φύλου. Κατ’ αναλογία στην περίπτωση τ@ Δημητρ@ ουσιαστικά αυτό που «ενοχλούσε» ήταν το γεγονός πως ένας άνθρωπος με ανδρικά χαρακτηριστικά υιοθετεί γυναικείες συμπεριφορές.


Υπάρχει βιολογικό και κοινωνικό φύλο;


Το σημαντικό στοιχείο που φωτίζει η περίπτωση τ@ Δημητρ@ είναι η διάκριση που ο ίδιος/-α κάνει στο κοινωνικό και βιολογικό τ@ φύλο. Προσπαθεί δηλαδή με τη συμπεριφορά τ@ να δείξει πως παρόλο που ανατομικά έχει αυτά που η κοινωνία ονομάζει ανδρικά χαρακτηριστικά, θα έλεγε η Butler, ο/η ίδιος/-α επιλέγει να συμπεριφέρεται σαν γυναίκα. Η Butler, ωστόσο, διαφωνεί και με αυτή τη διάκριση. Υποστηρίζει πως στην πραγματικότητα δεν υπάρχει βιολογικό φύλο, μόνο κοινωνικό γι’ αυτό και ιστορικά βλέπουμε να μεταβάλλονται τα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία ορίζουμε πως ένα φύλο είναι ανδρικό ή γυναικείο. Μεταβάλλονται, σύμφωνα με την Butler, γιατί δεν είναι φυσικά, είναι επίκτητα και άρα κοινωνικά. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια πως είναι δυνατόν να αλλάζουμε συχνά φύλο – τρόπο συμπεριφοράς, αφού το φύλο μας διαμορφώνει την ταυτότητα μας, τον κόσμο μας και αν υπάρξουν συχνές μεταβολές θα υπάρξει εσωτερική και εξωτερική σύγχυση. Δεν θα μπορούμε να σκεφτούμε τον εαυτό μας, θα έχει δημιουργηθεί ένα κενό.


Στο ντοκιμαντέρ για την ζωή τ@ Δημητρ@, επιβεβαιώνεται η θεωρία της Butler, για την κοινωνική κατασκευή του φύλου. Ο/Η ίδιος/-α στην ερώτηση της δημοσιογράφου για το όνομα του/-ης «πως θες να σε λέμε;» απαντάει «Δημήτρης. Είτε Δήμητρα είτε Δημήτρης το ίδιο είναι». Με αυτή την τοποθέτηση υποστηρίζει ουσιαστικά πως όποιο και αν είναι το όνομα του, είτε αντιστοιχεί στο γυναικείο είτε στο ανδρικό φύλο, δεν θα πάψει να συμπεριφέρεται, όπως η κοινωνία θεωρεί πως πρέπει να συμπεριφέρεται μία γυναίκα τον 21ο αιώνα. Να προτιμά δηλαδή τα φορέματα από τα παντελόνια, τα μακριά από τα κοντά μαλλιά, το ροζ από το μπλε χρώμα, το γυναικείο από το ανδρικό σταυροπόδι.



Τα χρώματα, ο τρόπος που ντυνόμαστε και περπατάμε, ο τρόπος που καθόμαστε ακόμα και οι δουλειές που κάνουμε βλέπουμε πως αντιστοιχούν στο ένα ή το άλλο φύλο. Ποιος έχει κάνει αυτή την αντιστοίχιση; Η κοινωνία του 21ο αιώνα. Τα παραπάνω αποτελούν δηλαδή τα κριτήρια καθορισμού του φύλου. Ο/Η Δημητρ@ είναι γυναίκα ή άντρας μετά από την τέλεση των παραπάνω κριτηρίων, των παραπάνω κοινωνικά κατασκευασμένων κριτηρίων. Χωρίς να αποτελεί φυσική επιλογή η τέλεση αυτών των κριτηρίων, αλλά κάτι επίκτητο. Για να καταλάβουμε αυτή την θεωρία μπορούμε να σκεφτούμε πόσες επιλογές κάνουμε εμείς οι ίδιοι στην καθημερινή μας, επειδή ανήκουμε στο ανδρικό ή γυναικείο φύλο, αλλά και πόσο αυτές θα άλλαζαν αν σκεφτόμαστε ότι ανήκουμε στο αντίθετο φύλο.


Η ιστορία, τρόπος ζωής και συμπεριφοράς τ@ Δημητρ@ Καλογιάννη δεν πρέπει να θεωρηθούν αμελητέες για τους αγώνες των ατόμων που δυσκολεύονται να ταυτιστούν με το εκάστοτε φύλο. Δεν είναι κάποιος τρελός που αποφάσισε μια μέρα να αμφισβητήσει την ταυτότητα του, να εισέλθει σε μία χαοτική κατάσταση με συνέπειες την δικιά του εσωτερική αναταραχή αλλά και την εξωτερική αποδοκιμασία που έχει λάβει. Επέλεξε να αγωνιστεί με τον δικό του τρόπο σε μία ανέτοιμη, όπως αποδεικνύεται, κοινωνία και να κάνει επιλογές που σε αυτόν ένιωθαν φυσικές, αλλά η κοινωνία απέρριπτε ως παρανοϊκές. Για πόσο ακόμα η ελληνική κοινωνία θα συνεχίσει να αποκλείει ανθρώπους νομιμοποιώντας αυτή της τη στάση με το χαρακτηρισμό του τρελού;

61 προβολές0 σχόλια