Πολιτισμένη Εκπαίδευση: Οι Δύο Όψεις του Νομίσματος

Γράφει η Ιωάννα Μωυσίδου


Στις 17/2/2021 ψηφίστηκε στη Βουλή ο νόμος 4777/2021 που αναφέρεται σε τροποποιήσεις στον τρόπο εισαγωγής στη Τριτοβάθμια εκπαίδευση, στην προστασία της ακαδημαϊκής ελευθερίας και στην αναβάθμιση του ακαδημαϊκού περιβάλλοντος. Ο νόμος αυτός αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα των «ριζωμένων» πρακτικών εισαγωγής και προστασίας στον πανεπιστημιακό χώρο, επιχειρεί αλλαγές που στόχο έχουν την εξασφάλιση ενός δικαιότερου πλαισίου εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αλλά και δυνατότητα αυτοκαθορισμού της ταυτότητας του κάθε τμήματος. Ακόμη, την σύσταση μονάδων ασφαλείας που θα υπάγονται στην ΕΛ.ΑΣ με σκοπό την προάσπιση της ελευθερίας στον χώρο αλλά και την άμεση καταστολή οποιασδήποτε συμπεριφοράς που φαίνεται πως παρακωλύει την εύρυθμη λειτουργία των ΑΕΙ. Την αντίθεση τους στην εφαρμογή του παραπάνω νομοθετικού πλαισίου εκδηλώνουν αρκετοί πανεπιστημιακοί και πρυτάνεις θεωρώντας την ανησυχητική εξέλιξη για την ελευθερία και διαφάνεια του πανεπιστημίου.



Ιδιαίτερη ανησυχία φαίνεται να προκάλεσε το μέτρο περί σύστασης σωμάτων ασφαλείας στους πανεπιστημιακούς χώρους, η οποία εκδηλώθηκε με φοιτητικές κινητοποιήσεις. Στις αντίθετες απόψεις έσπευσαν να απαντήσουν αρμόδιοι Υπουργοί υποστηρίζοντας την αναγκαιότητα αυτών των σωμάτων, αν θέλουμε να λειτουργούμε ως «πολιτισμένα πανεπιστήμια», σύμφωνα με τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη σε συνέντευξή του.


Αφορμή για την σύσταση και λειτουργία της πανεπιστημιακής αστυνομίας έδωσε η επίθεση που σημειώθηκε στις 29/10/21 κατά του Πρύτανη της ΑΣΟΕΕ κ. Δημήτρη Μπουραντώνη. Σκοπός λοιπόν των σωμάτων, όπως διαβεβαιώνουν οι αρμόδιοι, είναι η αποφυγή ακριβώς τέτοιων εγκλημάτων που ζημιώνουν τη λειτουργία των πανεπιστημίων. Η κυβέρνηση στοχεύει στην πρόληψη τέτοιων συμπεριφορών και όχι μόνο στην μετέπειτα εφαρμογή κυρώσεων. Απαραίτητα είναι σώματα που θα μπορούν να επέμβουν άμεσα σε αντίθεση με τη τωρινή νομοθεσία των πανεπιστημιακών σωμάτων που δεν έχουν τέτοια δυνατότητα. Έτσι, τα πανεπιστήμια μπορούν ελεύθερα να υπηρετούν τη μετάδοση γνώσεων χωρίς να ανησυχούν για περιστατικά βίας.



Όσον αφορά την σύσταση τους, τα σώματα θα απαρτίζονται από ένα σύνολο πολιτών της ελληνικής κοινωνίας που θα πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις με κυριότερη την δυνατότητα τους να λειτουργούν σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο των ΑΕΙ. Αν και θα αποτελούν μέρος της ΕΛ.ΑΣ και θα λαμβάνουν εντολές από τους αξιωματικούς της, η ειδική εκπαίδευση που θα λάβουν θα τους βοηθήσει, ώστε αναπαράγοντας τους πανεπιστημιακούς θεσμούς και με νέα τεχνικά μέσα που θα δημιουργηθούν, να προστατεύουν τα πανεπιστημιακά στελέχη και τους φοιτητές.

Το παραπάνω μέτρο εγγυάται πως οι λειτουργίες του πανεπιστημίου δεν θα επηρεαστούν. Το πανεπιστήμιο δηλαδή, ως χώρος ελεύθερης διακίνησης ιδεών και απόψεων, θα συνεχίσει να υπάρχει. Οι δημοκρατικές του λειτουργίες θα συνεχίσουν να εφαρμόζονται. Συνελεύσεις, καταλήψεις και κινητοποιήσεις θα συνεχίσουν να υφίστανται, θα υπάρχουν όμως τα κατάλληλα μέτρα ασφαλείας ώστε να τηρείται η δημοκρατική εφαρμογή των παραπάνω θεσμών.



Παρά τις παραπάνω δηλώσεις Υπουργών και Βουλευτών, όμως, φαίνεται πως πρυτάνεις, πανεπιστημιακοί και φοιτητές δεν πείθονται για τους στόχους της λειτουργίας των παραπάνω σωμάτων ασφαλείας. Αναρωτιούνται για την δημοκρατικότητα ενός τέτοιου σώματος και για την αναγκαιότητά του, ειδικά σε περίοδο που τα ΑΕΙ υπολειτουργούν. Τα πανεπιστήμια αποτελούσαν και αποτελούν γόνιμο έδαφος για την ανάπτυξη πολλών και αντίθετων ιδεών και απόψεων, με υγιείς ανταγωνισμούς και δυνατότητα υπεράσπισης των διαφόρων ιδεών και συμφερόντων της κοινότητας. Αν και θέματα ασφάλειας έχουν απασχολήσει τα διάφορα πανεπιστημιακά ιδρύματα, όπως και άλλους κοινωνικούς χώρους καμία φορά αυτά δεν επηρέασαν την λειτουργία αυτών των ιδρυμάτων. Η πανεπιστημιακή αστυνομία θεωρήθηκε επαρκές σώμα για την προάσπιση της ελευθερίας και της ασφάλειας στον πανεπιστημιακό χώρο.


Ζήτημα αποτελεί και το γεγονός πως ουσιαστικά τα σώματα θα αποτελούν κομμάτι της κυβέρνησης μέσα στους χώρους των πανεπιστημίων. Αμφιβάλλουν για την ποιότητα της συνεργασίας που μπορεί να υπάρξει με ένα σώμα που οι πρυτανικές αρχές δεν θα μπορούν να ελέγξουν, αφού δεν θα αποτελεί μέρος της αρμοδιότητάς τους σε αντίθεση με αυτό που ισχύει έως τώρα. Το ερώτημα που δημιουργείται είναι ποια συμπεριφορά τελικά θα θεωρεί η κυβέρνηση ως αντιδημοκρατική για να προχωρήσει και στην καταστολή της. Θα πρόκειται όντως για μία καταστολή που θα στοχεύει στην προάσπιση της ελευθερίας ή στην εξυπηρέτηση πολιτικών στόχων;



Την απάντηση στο παραπάνω ερώτημα έδωσε η κυβέρνηση με τα γεγονότα που έλαβαν χώρα στο ΑΠΘ στις 22 Φεβρουαρίου 2021. Κατά τη διάρκεια κατάληψης που πραγματοποίησαν φοιτητές εφαρμόστηκε άμεσα ο νόμος Χρυσοχοΐδη- Κεραμέως. Ο Πρύτανης του ΑΠΘ φοβούμενος φθορά στο κτίριο ενημέρωσε την εισαγγελία, η οποία έδωσε την εντολή για την αστυνομική παρέμβαση, όπως δήλωσε. Οι εξελίξεις ήταν βίαιες. Έγιναν 30 προσαγωγές και συλλήψεις. Επιβεβαιώθηκε, ωστόσο, ο χαρακτήρας της αστυνόμευσης. Οι υποστηρικτές του νόμου, έσπευσαν να βαφτίσουν τους φοιτητές που συμμετείχαν στην κατάληψη αναρχικούς και την κατάληψη ως αναμενόμενο τέχνασμα αριστερών φοιτητικών παρατάξεων. Είναι, όμως, κάτι παραπάνω. Μέσω των κινητοποιήσεων ο κόσμος της ανώτατης εκπαίδευσης, πανεπιστημιακοί και φοιτητές προσπαθούν να διατηρήσουν την φωνή τους, ανεξάρτητα από το πολιτικό τους χρώμα. Η ελευθερία έκφρασης, σκέψης και διεκδίκησης αιτημάτων ανήκει φυσικά σε όλους και δεν αποτελεί προνόμιο που μπορεί μία κυβέρνηση να δώσει και άλλη να αφαιρέσει.


Η κυβέρνηση μιλάει για δημοκρατία και το αντίπαλο δέος, φοιτητές και πανεπιστήμια, για αντιδημοκρατία. Η σύσταση της πανεπιστημιακής αστυνομίας με τις διευρυμένες αρμοδιότητες πρόκειται επομένως για αυτονόητη «δεξιά πολιτική» που νόμιμα ασκεί η δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση ή για «δεξιά πολιτική του παρελθόντος» που θα οδηγήσει στη δημιουργία ενός κράτους- διαιτητή και στη δίωξη της αντιδημοκρατικά βαπτισμένης σκέψης και δράσης; Προληπτικά αρκεί να δράσει μόνο η κυβέρνηση με τα σώματα ασφαλείας ή είναι αναγκαία και η προληπτική κινητοποίηση των διαφόρων ιδρυμάτων για την διατήρηση του «άχρωμου» αυτοπροσδιορισμού τους;




Πηγές Φωτογραφιών: naftemporiki.com tovima.gr iefimerida.gr

179 προβολές0 σχόλια