Πως η Ευρωπαϊκή Ένωση Βοηθά την Καινοτομία στους Δήμους της Ελλάδας και γιατί η Ελλάδα την Αποφεύγει

Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει πλήθος αναπτυξιακών ταμείων μέσα από τα οποία χώρες, περιφέρειες, δήμοι και πόλεις μπορούν να αναπτυχθούν και να καινοτομήσουν. Μια πολύ σημαντική πρωτοβουλία, η οποία δεν είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη είναι το "Urban Innovative Actions" που χρηματοδοτεί καινοτόμες προτάσεις των Δήμων της Ευρώπης, με στόχο την ανάπτυξη και την εφεύρεση καινοτόμων τρόπων για την βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης στα ευρωπαϊκά αστικά κέντρα. Τι είναι αυτό το ταμείο και πως μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη των αστικών κέντρων της χώρας μας; 



Τι είναι το Urban Innovative Actions;


Το Urban Innovative Actions είναι ένα πρόγραμμα που ξεκίνησε την χρονιά 2014-15 και λήγει το 2020. Σκοπός αυτού του ευρωπαϊκού προγράμματος είναι να ενισχύσει την καινοτομία των δήμων της Ευρώπης μέσα από πρωτοποριακές ιδέες και πειραματικά σχέδια. Είναι ένα πρόγραμμα που εάν οι δήμοι της χώρας μας είχαν εκμεταλλευτεί σωστά, θα είχαμε θεαματικά αποτελέσματα στον τομέα της αστικής ανάπτυξης. Όλοι γνωρίζουμε τα προγράμματα ΕΣΠΑ, αλλά πόσοι από εμάς γνωρίζουμε το συγκεκριμένο πρόγραμμα; Εδώ έρχεται να προστεθεί η ευθύνη των δήμων της χώρας μας, οι οποίοι αρκούνται στα τυπικά προγράμματα της ΕΕ (τύπου ΕΣΠΑ) και δεν δίνουν έμφαση στην καινοτομία και σε νέες ιδέες.


Εννοείται πως κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί την στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσα από τα προγράμματα ΕΣΠΑ, αλλά το πρόβλημα εδώ βρίσκεται στην δομή και στην νοοτροπία της χώρας μας. Η καινοτομία και το πείραμα είναι δύο λέξεις που δεν ακούγονται εύηχες στα αυτιά των ελληνικών αρχών και της ελληνικής πολιτείας γενικότερα. Η καινοτομία συμβαδίζει στο μυαλό της ελληνικής πολιτείας με κάτι ξένο και ίσως επικίνδυνο, καθώς θα χαλάσει τις αρχές που υπάρχουν εδώ και χρόνια. Σε αυτό, όμως, βασίζεται η καινοτομία και το πείραμα, στο να προκαλέσει δηλαδή μια αναταραχή, η οποία αποβλέπει σε καλό σκοπό τις περισσότερες φορές.


Τι απαιτείται για να συμμετέχει ένας δήμος στο Urban Innovative Actions;


Οι απαιτήσεις για συμμετοχή στο πρόγραμμα είναι βασικές και απλές. Αρχικά, δικαίωμα συμμετοχής έχουν δήμοι με πληθυσμό άνω των 50.000 κατοίκων. Από εκεί και πέρα το πρόγραμμα ακολουθεί τις εξής αξίες που είναι απαραίτητες για συμμετοχή ενός δήμου σε αυτό:


  • Καινοτόμο: Η επιτροπή αυτή ζητά καινοτόμες ιδέες που δεν έχουν εφαρμοστεί σε επίπεδο αρχικά εθνικό και γιατί όχι ευρωπαϊκό. Όσο πιο καινοτόμα η ιδέα, τόσο πιο ευνοϊκή η χρηματοδότηση από το πρόγραμμα.

  • Συμμετοχικό: Για να εγκριθεί το πρόγραμμα πρέπει να εξασφαλίζεται η συμμετοχή στο έργο πολλών και διαφορετικών παραγόντων του δήμου, όπως τοπικές αρχές, ιδιωτικός τομέας κλπ

  • Καλή Ποιότητα: Πρέπει το έργο να έχει ρεαλιστικούς στόχους, οι οποίοι θα αποδεικνύεται ότι μπορούν σίγουρα να φέρουν εκσυγχρονισμό και καινοτομία στον δήμο.

  • Μετρήσιμο: Πρέπει το σχέδιο του έργου να έχει ακριβείς τιμές και κόστη, ώστε το ευρωπαϊκό ταμείο να το χρηματοδοτήσει.

  • Μεταφέρσιμο: Πρέπει η ιδέα του έργου να μπορεί να υλοποιηθεί και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και δήμους, ώστε να συνεισφέρει στην ανάπτυξη των δήμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και γενικότερα στην Ευρωπαϊκή Ανάπτυξη.

Εάν, λοιπόν, η ιδέα που θα προτείνει ο εκάστοτε δήμος υπηρετεί τις αρχές αυτές, τότε το ταμείο αυτό θα χρηματοδοτήσει το 80% του συνολικού κόστους και το έργο δεν πρέπει να πάρει πάνω από 5 χρόνια για να ολοκληρωθεί.



Γιατί δεν συμμετέχει η Ελλάδα και που έγκειται το πρόβλημα;


Οι λέξεις καινοτομία και εκσυγχρονισμός είναι δύο λέξεις που, όπως υποστηρίχθηκε παραπάνω, είναι συνώνυμα του ριψοκίνδυνου και του κακού στην ελληνική πολιτεία και ειδικότερα σε επίπεδο δήμων. Οι δήμοι της Ελλάδας αρκούνται στα βασικά ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δεν προσπαθούν να πρωτοπορήσουν, γιατί κάτι τέτοιο δεν θεωρείται απαραίτητο ή αρκετές φορές θεωρείται και μη θεμιτό. Το συγκεκριμένο ταμείο μου φάνηκε πολύ ενδιαφέρον γιατί απαιτεί θάρρος, πρωτοποριακή σκέψη και συνεργασία με πολλούς παράγοντες του δήμου και έχει ως στόχο μια καλύτερη και καινοτόμα ζωή σε δημοτικό επίπεδο. Στην χώρα μας οι δήμοι που φαίνεται να τολμούν είναι το Ηράκλειο και η Αθήνα, δήμοι οι οποίοι συμμετείχαν και κέρδισαν μάλιστα χρηματοδότηση το 2017. Γιατί, όμως, υπάρχει τόσο μικρή και περιορισμένη συμμετοχή;


Το πρόβλημα έγκειται στην έλλειψη ιδεών. Τα περισσότερα και τα βασικά Ευρωπαϊκά Ταμεία έχουν ήδη συγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις για συγκεκριμένα έργα, επομένως δεν χρειάζεται σκέψη και καινοτομία από πλευράς δήμων. Η καινοτομία προσφέρεται από ευρωπαϊκής πλευράς. Στο Urban Innovative Actions οι ρόλοι αλλάζουν και ζητείται από τους δήμους να πάρουν πρωτοβουλίες ανάπτυξης, εκσυγχρονισμού και καινοτομίας. Σπάνιες είναι οι περιπτώσεις δήμων που ενισχύουν καινοτόμα σχέδια και βασίζονται στην συνεργασία. Αυτό πρέπει να μας προβληματίσει. Θα πει κανείς "ναι, αλλά ως χώρα σε οικονομική χρήση βάζουμε προτεραιότητα στα βασικά ευρωπαϊκά προγράμματα και όχι σε δευτερεύοντα ζητήματα". Αυτήν ακριβώς την πρόταση θεωρώ πρόβλημα. Μέσα από τα ευρωπαϊκά ταμεία βρισκόμαστε στην ευχάριστη και προνομιακή θέση να μπορούμε να ασχοληθούμε και να πάρουμε χρηματοδότηση και για τα βασικά ζητήματα (ανεργία, ΜΜΜ κλπ) αλλά και για ζητήματα, όπως ο πολιτισμός, η τρίτη ηλικία, το επίπεδο των δημοτικών δημόσιων υπηρεσιών, ζητήματα που δεν θεωρώ "δεύτερα" σε καμία περίπτωση.


Το πρόγραμμα αυτό λήγει τον Ιούνιο του 2020 και οι περιπτώσεις ελληνικών δήμων που τόλμησαν και πρότειναν καινοτόμες ιδέες από την αρχή του προγράμματος το 2014-15 μπορούν να μετρηθούν στα δάχτυλα των δύο χεριών μας. Πόσο όμορφο θα ήταν να δημιουργηθεί ένα μοντέρνο κέντρο απασχόλησης ηλικιωμένων που θα παρείχε μαθήματα πληροφορικής, ομαδικές δραστηριότητες και θα διοργάνωνε δράσεις για τους ηλικιωμένους που θα περιελάμβαναν και την αλληλεπίδραση με νεότερους ανθρώπους; Πόσο ωραίο θα ήταν εάν κάποιος δήμος πρότεινε χρηματοδότηση για εξοικείωση των μαθητών με την ρομποτική τεχνολογία και την ανάπτυξη ρομποτικού/τεχνολογικού κέντρου σε κάποιο δήμο στην χώρα μας; Οι ιδέες είναι πολλές και σίγουρα υπάρχουν στα μυαλά συμπολιτών μας. Αυτό που πρέπει να γίνει είναι οι δήμοι να δείξουν περισσότερη διάθεση για καινοτομία και για συνεργασία με "μυαλά" που διαθέτουν και μπορούν να υλοποιήσουν αυτές τις ιδέες.

113 προβολές0 σχόλια