Σκάνδαλο Novartis: Το χρονοδιάγραμμα και οι πολιτικές και οικονομικές του προεκτάσεις

Γράφει η Αλεξάνδρα Παύλου



Εδώ και μερικά χρόνια γίνεται λόγος σε δημόσια και ιδιωτικά Μέσα, για το γνωστό σε όλους πλέον – Σκάνδαλο Novartis και τη λεγόμενη τιμολόγηση φαρμάκων. Τι στα αλήθεια είναι το σκάνδαλο Novartis, ποια η πολιτική του υπόσταση και τι συμβαίνει ή δεν συμβαίνει σήμερα. Σκάνδαλο ή Σκευωρία;


2010


«Όταν μετά από χρόνια ξέσπασε το σκάνδαλο Novartis, αντιλήφθηκα –εκ των υστέρων– τις οικονομικές και πολιτικές προεκτάσεις των αποφάσεων που είχα λάβει το καλοκαίρι του 2010 σχετικά με την τιμολόγηση φαρμάκων, όταν μέσα από μια πρωτόγνωρη και κοπιώδη προσπάθεια στο ΥΠΟΙΑΝ, διενεργήθηκε η μοναδική μέχρι τότε ανατιμολόγηση του συνόλου των φαρμακευτικών προϊόντων που κυκλοφορούσαν στην Ελλάδα (πάνω από 5.000 πρωτότυπα φάρμακα και 7.000 ουσιωδώς όμοια), δήλωσε στην Εφημερίδα των Συντακτών, η συγγραφέας του βιβλίου «Δίνες και Ευθύνες» - Λούκα Κατσέλη.



Η υπόθεση Novartis, αφορά μία έρευνα ελληνικών και αμερικάνικων δικαστικών και ρυθμιστικών αρχών, αναφορικά με τον χρηματισμό κρατικών αξιωματούχων και ιατρών του Ελληνικού Εθνικού Συστήματος Υγείας, από την πολυεθνική φαρμακοβιομηχανία Novartis- με βάση τα προσωπικά της συμφέροντα.

Η υπόθεση Novartis αρχικά διερευνήθηκε από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και το Υπουργείο Δικαιοσύνης των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, έπειτα από βάσιμες καταγγελίες που δόθηκαν για αθέμιτες πρακτικές της εταιρίας και πιο συγκεκριμένα για τον χρηματισμό πολιτικών προσώπων και ιατρών της χώρας. Τον Ιούνιο του 2020, η εταιρία Novartis στην Ελλάδα, συμφώνησε να καταβάλει το ποσό των 225 εκατομμυρίων δολαρίων, με σκοπό τον εξωδικαστικό συμβιβασμό με τις ανώτερες αρχές. Στο σημείο αυτό, παραδέχτηκαν πως από το 2012, έως το 2015, η εταιρία είχε παραχωρήσει σε "αθέμιτες περιοχές" προς κάποιους υπαλλήλους κρατικών νοσοκομείων αλλά και κλινικών στη χώρα, με σκοπό να αγοράσουν περισσότερα φάρμακα.


Τα επόμενα έτη, ξεκίνησε μια δικαστική εξέλιξη της υπόθεσης των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, έρευνα που στηρίχτηκε και από την ελληνική δικαιοσύνη. Το 2018, σχηματίστηκε η πρώτη δικογραφία, η οποία βασίστηκε σε τρεις καταθέσεις προστατευόμενων μαρτύρων που αφορά δέκα πολιτικά πρόσωπα της περίοδού 2006 με 2016, εκ των οποίων και δύο πρώην πρωθυπουργούς της χώρας, τον Αντώνη Σαμαρά και τον Παναγιώτη Πικραμμένο. Παράλληλα, ονόματα που αναφέρθηκαν είναι και οι πρώην υπουργοί Γιάννης Στουρνάρας, Δημήτρης Αβραμόπουλος, Άδωνις Γεωργιάδης, Ευάγγελος Βενιζέλος, Ανδρέας Λυκουρέντζος, Μάριος Σαλμάς, Ανδρέας Λοβέρδος και Γιώργος Κουτρουμάνης.

Οι πράξεις για τις οποίες κατηγορούνται, αφορούν με βάση τη δικογραφία, τη δωροληψία, την παθητική δωροδοκία και την επαγγελματική απιστία. Τα πολιτικά πρόσωπα αρνήθηκαν κατηγορηματικά τις εν λόγω κατηγορίες εναντίον τους, ενώ και κατέθεσαν μία ποικιλία από μηνύσεις εναντίον των προστατευόμενων μαρτύρων, στον Εισαγγελέα Διαφθοράς, στον Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα και στον Αναπληρωτή Υπουργό Δικαιοσύνης του ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ, Δημήτρη Παπαγγελόπουλου, που «τόλμησαν» να φέρουν στην επιφάνεια το εν λόγω ζήτημα.

Παρασκευή 20 Αυγούστου 2010



Στη συνεδρίαση της Επιτροπής Τιμών των Φαρμάκων, ανακοινώθηκε πως οι τιμές για 2.200 πρωτότυπα φάρμακα, μαζί με τα όμοια τους, συνέθεταν το 75% της ετήσιας φαρμακευτικής δαπάνης της Ελλάδας.


Συνεπώς, η επίσημη ανακοίνωση έφερε μετάλλαξη των τελικών τιμών και την έκδοση ενός νέου δελτίου τιμών για τα φάρμακα. Αποτέλεσμα αυτής της αγορανομικής διάταξης υπήρξε και μεσοσταθμική μείωση χονδρικών και λιανικών τιμών κατά 20%, αλλά και μείωση της δαπάνης 1,35 δις. ευρώ κατά τα έτη 2009-2011.


Αν η αρμοδιότητα της τιμολόγησης φαρμάκων ήταν εξ αρχής μια αρμοδιότητα του Υπουργείου Υγείας του Κράτους, ίσως και το λεγόμενο σκάνδαλο Novartis να είχε αποφευχθεί ως ένα βαθμό. Αυτό προϋποθέτει την τιμολόγηση φαρμάκων και τη διαδικασία εισαγωγής νέων φαρμάκων στην ελληνική αγορά.


Στην Εφημερίδα των Συντακτών, η Λούκα Κατσέλη σημείωσε πως, «Η αδιαφάνεια στην τιμολόγηση φαρμάκων και στις διαδικασίες εισαγωγής νέων φαρμάκων στην αγορά θα είχε αποκλειστεί αν είχε προωθηθεί για υπογραφή το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος, το οποίο έθετε δεσμευτικούς κανόνες τιμολόγησης και δεν άφηνε καμία διακριτική ευχέρεια σε εταιρείες, συμβούλους ή πολιτικούς να τιμολογούν φάρμακα κατά το δοκούν… Τα επόμενα δυο χρόνια ενημέρωσα τους υπουργούς Υγείας Ανδρέα Λοβέρδο και Άδωνι Γεωργιάδη για το γεγονός ότι το Παρατηρητήριο Τιμών Φαρμάκων ως βάση δεδομένων και μεθοδολογία τιμολόγησης δεν είχε περιέλθει επισήμως στα χέρια του ελληνικού δημοσίου και ότι το Προεδρικό Διάταγμα που είχε ετοιμαστεί δεν είχε προωθηθεί προς υπογραφή, προτρέποντάς τους να το παραλάβουν και να το χρησιμοποιήσουν. Οι εισηγήσεις αυτές, δυστυχώς, δεν εισακούστηκαν…»


2020


Το 2020, η δικογραφία αρχειοθετήθηκε σε σκέλος που αφορά τους Αντώνη Σαμαρά, Παναγιώτη Πικραμμένο, Γιάννη Στουρνάρα, Ευάγγελο Βενιζέλο, Ανδρέα Λυκουρέντζο, Μάριο Σαλμά, και Γιώργο Κουτρουμάνη, καθώς δεν προκύπτει με βάση την παρούσα κυβέρνηση, κανένα στοιχείο τέλεσης οποιουδήποτε αδικήματος, ενώ παραμένει ακόμα ανοιχτό το ενδεχόμενο για τους Δημήτρη Αβραμόπουλο, Άδωνι Γεωργιάδη και Ανδρέα Λοβέρδο.


Ο Δημήτρης Παπαγγελόπουλος, κατηγορήθηκε εκ νέου για πιέσεις προς εισαγγελικούς λειτουργούς αλλά και παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη, στο πλαίσιο της έρευνας της Novartis, από διάφορους εισαγγελικούς λειτουργούς αλλά και πολιτικά πρόσωπα, κάτι το οποίο ο ίδιος αρνήθηκε κατηγορηματικά με τον χαρακτηρισμό «Ρασπούτιν», που τον ακολουθεί έως και σήμερα. Κατηγορίες επίσης αποδόθηκαν εναντίον τριών Εισαγγελικών Διαφθοράς - Ε.Τουλουπάκη, Χ.Ντζουρα και Σ.Μανώλη, που χειρίστηκαν την υπόθεση από τα εμπλεκόμενα πολιτικά πρόσωπα, από έναν εκ των προστατευόμενων μαρτύρων και από συναδέλφους εισαγγελικούς λειτουργούς.


Τον Ιούλιο της ίδιας χρονιάς, η Ολομέλεια της Βουλής άσκησε ποινική δίωξη κατά του πρώην υπουργού Δικαιοσύνης, Δημήτριου Παπαγγελόπουλου για οκτώ αδικήματα, μεταξύ των οποίων και για ηθική αυτουργία σε κατάχρηση εξουσίας. Τον Αύγουστο του 2020 δεν έχει γνωστοποιηθεί εάν το Ελληνικό κράτος θα ζητήσει χρηματική αποζημίωση από τη Novartis, ενώ παράλληλα, εκκρεμεί ακόμα και η δικαστική διερεύνηση τυχόν διάπραξης αξιόποινων πράξεων από τους Εισαγγελείς Διαφθοράς.


«Για τον σκοπό αυτό, χρησιμοποιήθηκε μια νεοσυσταθείσα βάση δεδομένων με τις τιμές των 240.000 σκευασμάτων που κυκλοφορούσαν σε ολόκληρη την Ε.Ε. Επίσημες πηγές των τιμών των σκευασμάτων θεωρήθηκαν οι επίσημες εγκεκριμένες πηγές 22 χωρών, ενώ η ελληνική τιμή υπολογίστηκε ως ο μέσος όρος των τριών χαμηλότερων τιμών των χωρών στις οποίες κυκλοφορούσε το συγκεκριμένο σκεύασμα. Η ανάπτυξη της βάσης δεδομένων, αλλά και η χρήση της για την εξαγωγή αξιόπιστων αποτελεσμάτων, υπήρξε ίσως το πιο δύσκολο εγχείρημα της υπουργικής μου θητείας (Επίσημα Έγγραφα Ανάλυσης του Σκανδάλου Novartis).


Η προσπάθεια όμως αυτή αποτέλεσε και μια σημαντική κατάκτηση για τη διαφάνεια και την αμεροληψία στη λήψη των αποφάσεων, σε έναν τομέα της οικονομίας όπου η αδιαφάνεια κυριαρχούσε. Λόγω της ακολουθούμενης διαδικασίας η χώρα είχε καταστεί “προνομιακή χώρα τιμολόγησης φαρμάκων” από το σύνολο σχεδόν των πολυεθνικών φαρμακευτικών επιχειρήσεων. Το 2009 η Ελλάδα είχε καταστεί η τρίτη πιο ακριβή χώρα στα πρωτότυπα φαρμακευτικά προϊόντα στην Ε.Ε.» (Επίσημα Έγγραφα Ανάλυσης του Σκανδάλου Novartis)



Σήμερα


Σήμερα, οι ανακρίσεις για το σκάνδαλο Novartis ξανά αρχίζουν, από την Ελληνική Δικαιοσύνη, έπειτα από ένα διάστημα πλήρους αδράνειας, με βασικό πλέον κατηγορούμενο τον πρώην αναπληρωτή υπουργό Δικαιοσύνης Δημήτρη Παπαγγελόπουλο, μετά την ανάρρωση της ανακρίτριας που είχε νοσήσει με τον ιό Covid-19. Την εισαγγελική σκυτάλη παίρνει πλέον, ο εφέτης Παναγιώτης Αθανασίου, που κατέθεσε προανακριτική επιτροπή στη Βουλή, αλλά και στους αντεισαγγελείς του Αρείου Πάγου Ευάγγελο Ζαχαρή και Λάμπρο Σοφουλάκη οι οποίοι διενήργησαν προκαταρκτική έρευνα για την υπόθεση της Novartis, αλλά και στην ανακρίτρια του Δικαστικού Συμβουλίου του Ειδικού Δικαστηρίου, Κωνσταντίνα Αλεβιζοπούλου.


Μέχρι στιγμής, καταθέσεις έδωσαν οι Αντώνης Σαμαράς, Παναγιώτης Πικραμμένος, Ευάγγελος Βενιζέλος, Δημήτρης Αβραμόπουλος, Ανδρέας Λοβέρδος, Γιάννης Στουρνάρας, Άδωνις Γεωργιάδης, Γιώργος Κουτρουμάνης, Ανδρέας Λυκουρέντζος και Μάριος Σαλμάς.


Από εισαγγελικής πλευράς έχουν καταθέσει έως τώρα ο αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Ιωάννης Αγγελής, η κατάθεση του οποίοι διήρκεσε τρεις μέρες και συνολικά περίπου 30 ώρες. Παράλληλα, κατέθεσε και η εισαγγελέας Εφετών και πρώην επικεφαλής της Εισαγγελίας Διαφθοράς Ελένη Ράικου. Είμαστε ακόμα σε μια καμπή των εξελίξεων και αναμένουμε έως ότου να αποδειχτεί πως πρόκειται για καθαρό πολιτικό και οικονομικό σκάνδαλο και όχι για άλλη μία πολιτική σκευωρία.



38 προβολές0 σχόλια