«Υπέρ Ελλάδος»

Σοφία Νικολαΐδου , «Χορεύουν οι ελέφαντες»


Κριτική: Μαρία – Ραφαέλα Παπαγεωργίου


Ένα επίκαιρο μυθιστόρημα της Σοφίας Νικολαΐδου, που βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα, φέρνει στο φως την θλιβερή υπόθεση δολοφονίας του Πολκ κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Δολοπλοκίες, απάτες, παράνομα παιχνίδια και πολιτικές σκοπιμότητες κυριαρχούν και εξιτάρουν τον αναγνώστη.



Όλα ξεκινούν το αιματηρό 1948, όταν ένας Αμερικανός δημοσιογράφος και ανταποκριτής του CBS, ο Τζακ Τάλας, δολοφονείται στη Θεσσαλονίκη, επειδή ήθελε να πάρει συνέντευξη από τον αρχηγό των ανταρτών στο κρησφύγετό του. Επικρατεί μεγάλη αναστάτωση και οι ξένες αρχές απαιτούν να αποδοθεί γρήγορα η δικαιοσύνη. Έτσι, λοιπόν φυλακίζεται ένας αθώος δημοσιογράφος, ο Μανόλης Γκρης, και η υπόθεση κλείνει. Στη συνέχεια, μεταφερόμαστε στο σχολικό έτος 2010-2011, όπου ένας μαθητής Λυκείου, ο Μηνάς Γεωργίου, αγανακτισμένος από το εκπαιδευτικό σύστημα, αρνείται να δώσει πανελλαδικές. Τότε, ο αγαπημένος του φιλόλογος, Μαρίνος Σουκιούρογλου, τού αναθέτει μία έρευνα για την υπόθεση Γκρη, που θα τον απάλλασσε από τις εξετάσεις στο μάθημά του. Ο μαθητής αρχίζει να ψάχνει ξεκινώντας από τον πατέρα του, ο οποίος ήταν συνάδελφος του Μανόλη Γκρη, και συνεχίζει την έρευνά του με τον παππού της συμμαθήτριάς του (Εβελίνας Ντινοπούλου), που ήταν δικηγόρος του Γκρη και γνώριζε πολλά για την υπόθεση.


Η Σοφία Νικολαΐδου ξαναζωντανεύει την υπόθεση Πολκ και την άδικη καταδίκη του Γρηγόρη Στακτόπουλου χρησιμοποιώντας διαφορετικά ονόματα. Με το συγκεκριμένο μυθιστόρημα η συγγραφέας θέλει να τονίσει ότι προκειμένου να σωθεί το ελληνικό κράτος και να συγκαλυφθούν πολιτικές σκοπιμότητες και ατασθαλίες, ένας αθώος δημοσιογράφος καταδικάζεται για δώδεκα χρόνια και θυσιάζεται στο βωμό του κράτους. Ειδικότερα, ενώ όλοι γνώριζαν ότι ο Γκρης (στην πραγματικότητα Στακτόπουλος) ήταν αθώος - για να καλύψουν τους δεξιούς εξτρεμιστές – τον κατηγόρησαν με το πρόσχημα ότι ήταν πρώην ΕΑΜίτης, κομμουνιστής, και ήταν ο τελευταίος που είχε συναντήσει τον Τάλας (στην πραγματικότητα Πολκ). Δημοσιογράφοι, αστυνομικοί και δικαστές στήνουν μία σκευωρία για την εξυπηρέτηση συμφερόντων και του πολιτικού συστήματος. «Πώς μπορεί να αποδοθεί η δικαιοσύνη, όταν η Ιστορία δεν είναι ξεκάθαρη και υπάρχουν παντού ανακρίβειες και σκοπιμότητες;», είναι το κεντρικό ερώτημα που θέτει η συγγραφέας για να αφυπνίσει τον κόσμο. Η δικαιοσύνη είναι μία θεωρητική έννοια, η οποία δεν αποδόθηκε ποτέ.


Ο αλληγορικός τίτλος του μυθιστορήματος που μας παραπέμπει στην παροιμία «Χορεύουν οι ελέφαντες και την πληρώνουν τα μυρμήγκια» ταιριάζει γάντι στην υπόθεση που εκτυλίσσεται. Το λεξιλόγιό του είναι οικείο, προσιτό στον αναγνώστη με πολλά, όμως, επίθετα και σχόλια, που μερικές φορές μειώνουν το ενδιαφέρον του. Επιπρόσθετα, παρατηρούνται κάποιοι ιδιωματισμοί της ποντιακής διαλέκτου από τη μητέρα του Μανόλη Γκρη. Θα μπορούσε εύκολα να γίνει κατανοητό στον αναγνώστη το μήνυμα που θέλει να μεταβιβάσει η συγγραφέας σχετικά με τη δικαιοσύνη, ιδιαίτερα αν γνώριζε την υπόθεση Πολκ. Επίσης, η Σοφία Νικολαΐδου συνδυάζει άψογα το παρόν (2010-2011) με το παρελθόν (1948-1949) και αποτυπώνει εξαίσια την ψυχοσύνθεση ενός παιδιού που αρνείται να δώσει Πανελλήνιες, και την ένταση που επικρατεί σε ένα οικογενειακό περιβάλλον όταν οι γονείς του το ταλανίζουν για το αντίθετο. Πολιτικές διώξεις, εμπλοκή ξένων δυνάμεων και ένα εκπαιδευτικό σύστημα, που αρνείται να δεχτεί τη διαφορετικότητα. Όλα αυτά ξαναζωντανεύουν σε αυτό το βιβλίο. Η αφήγηση εναλλάσσεται και χωρίζεται σε κεφάλαια, καθώς αρχικά, παρατίθενται μαρτυρίες ανθρώπων για να εξιχνιαστεί η υπόθεση, όπως η μαρτυρία της χήρας του Τζακ, και κατά το έτος 2010 – 2011, τα λεγόμενα του μαθητή, Μηνά (πρωτοπρόσωπη αφήγηση). Στη συνέχεια, παρατίθεται η γενικότερη αντίληψη που επικρατεί από την κοινή γνώμη, που επιγράφεται στο βιβλίο ως “οι άλλοι κρίνουν” (τριτοπρόσωπη αφήγηση).


Είσαι λάτρης της πολιτικής ιστορίας και ψάχνεις για το επόμενο βιβλίο; Στο συστήνω ανεπιφύλακτα. Είναι ένα διαχρονικό βιβλίο που δεν πρέπει να λείπει από τη βιβλιοθήκη κανενός. Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί ότι η υπόθεση Πολκ έχει μεταφερθεί και στο σανίδι με εξίσου μεγάλη επιτυχία. Συνοψίζοντας, πρόκειται για ένα πολύ ενδιαφέρον μυθιστόρημα που ο καθένας πρέπει να διαβάσει, καθώς μάς διδάσκει σημαντικά πράγματα σχετικά με τη δικαιοσύνη, την ιστορία και την πολιτική.

50 προβολές0 σχόλια