#MeToo και Διαχρονικές Σουφραζέτες

Ενημερώθηκε: Μαρ 9

Γράφει η Ιωάννα Μωυσίδου


8 Μαρτίου 1857


Κινητοποιούνται στη Νέα Υόρκη εργάτριες κλωστοϋφαντουργίας με αίτημα καλύτερες συνθήκες εργασίας και καλύτερους μισθούς. Ο ήχος των αιτημάτων φθάνει στην Μεγάλη Βρετανία με τις «σουφραζέτες» να διεκδικούν με πορείες δικαίωμα ψήφου. Το 1910, τα αιτήματα των γυναικών διεθνοποιούνται με την καθιέρωση της 8ης Μαρτίου ως Παγκόσμια Ημερά Γυναίκας στην συνδιάσκεψη της Δεύτερης Διεθνούς Σοσιαλιστριών γυναικών, όπου συμμετείχαν 17 χώρες. Το 1977 επίσημα κατοχυρώνεται και στον ΟΗΕ η 8 Μαρτίου ως Παγκόσμια Ημέρα Γυναίκας.


8 Μαρτίου 1887


Η Καλλιρόη Παρρέν εκδίδει την Εφημερίδα των Κυριών. Το φεμινιστικό κίνημα ως Κίνημα Κυριών φτάνει και στην Ελλάδα.



Οι ιδέες για την χειραφέτηση των γυναικών, που θέλουν ενεργή πολιτική και κοινωνική συμμετοχή της γυναίκας, ίση με αυτή των αντρών τρομοκρατούν την ελληνική κοινωνία της εποχής. Αποκαλούν τις ιδέες ξενόφερτες και γι’ αυτό επικίνδυνες. Ο μικρός ρόλος των γυναικών, με τα λίγα δικαιώματα στον εργασιακό χώρο και στην πολιτική ζωή φαινόταν λογικά για την κοινωνικά διαμορφωμένη υποδεέστερη θέση τους. Το τολμηρό, για την εποχή εγχείρημα με την «Εφημερίδα των Κυριών» καταφέρνει και διαδίδει τις αξίες και ιδέες που οδηγούν τις γυναίκες να αναζητήσουν και έμπρακτα να αποκτήσουν ισοελευθερία.



Τα αιτήματα που δειλά ακούστηκαν αρχικά και τοποθετούν τη γυναίκα στο κέντρο των κοινωνικών και πολιτικών εξελίξεων, θα εξελιχθούν σε αγώνες γυναικών και αντρών που στόχο είχαν και έχουν να εξαλείψουν την αντινομία γυναίκας και ελεύθερης πολυεπίπεδης δράσης της. Η εξουσιαστική τάση των αντρών, που μία κοινωνία αφήνει να αναπτυχθεί, τέθηκε σε έλεγχο με την συνταγματική κατοχύρωση για την ισότητα δύο φύλων, με ίσες ευκαιρίες. Δικαιώματα που σήμερα θεωρούμε αυτονόητα, όπως αυτό της εκπαίδευσης της γυναίκας, κατακτήθηκαν μέσα από αγώνες όταν η γυναίκα συνειδητοποίησε την κοινωνική της θέση, την αμφισβήτησε και τελικά άλλαξε.


Για το ελληνικό #MeToo


Σήμερα η κοινωνία φαίνεται πιο έτοιμη από ποτέ να προστατέψει θέματα ταυτότητας και διαφορετικότητας, να καταδικάσει οποιαδήποτε προσπάθεια επιβολής του ενός φύλου στο άλλο. Τέτοιες συμπεριφορές καταχρηστικής άσκησης εξουσίας αναδεικνύει και αποδοκιμάζει το κίνημα #metoo που ξεκίνησε το 2006 στις Η.Π.Α με την Ταράνα Μπέρκ να καταγγέλλει σεξουαλική κακοποίηση και παρενόχληση. Το κίνημα στοχεύει στην εξάλειψη της πολύμορφης βίας και κακοποίησης που φαίνεται να καταφεύγουν άτομα με επιρροή και υψηλόβαθμες θέσεις στην κοινωνία και τον εργασιακό χώρο σε μια ιλαροτραγική προσπάθεια να εκμεταλλευτούν αυτές τις θέσεις και να προχωρήσουν σε ασέλγειες. Το #metoo καλεί γυναίκες και άντρες να μιλήσουν για τις εμπειρίες τους αλλά και να τις καταγγείλουν νομικά.


Το ντόμινο στην Ελλάδα ξεκίνησε με την καταγγελία της Σοφίας Μπεκατώρου στον αθλητικό χώρο και ακολούθησαν καταγγελίες από ηθοποιούς, άντρες και γυναίκες, που έχουν υποστεί λεκτική και σωματική βία, σεξουαλική παρενόχληση και κακοποίηση. Πολλοί αμφισβήτησαν τα γεγονότα επικαλούμενοι το χρονικό κενό που υπάρχει ανάμεσα στην στιγμή που συνέβη το γεγονός και που αυτό δημοσιοποιήθηκε. Άλλοι έχουν τοποθετήσει το πρόβλημα στη πολιτική αρένα και κατηγορούν την κυβέρνηση για ευνοϊκή μεταχείριση και ελλιπή προσοχή όσον αφορά τον διορισμό ανθρώπων σε υψηλόβαθμες θέσεις.



Η εμβέλεια του κινήματος όμως είναι μεγαλύτερη και το πρόβλημα όχι απλά πολιτικό. Τέτοια φαινόμενα συμβαίνουν και σε άλλους χώρους εργασίας, σε γραφεία, καφετέριες, πανεπιστήμια. Είναι αναγκαίο να πραγματοποιηθεί ένας τέτοιος κοινωνικός μετασχηματισμός στις αξίες και τα ήθη που διαμορφώνουν τις συμπεριφορές των ατόμων, ώστε να μην αναπαραχθούν τέτοιες συμπεριφορές στο μέλλον. Η ενασχόληση και καταδίκη αυτών των συμπεριφορών στον δημόσιο λόγο και την τηλεόραση αν και συμβάλλει στην κοινωνική αποδοκιμασία δεν υπόσχεται μια ουσιαστική αλλαγή που είναι το ζητούμενο.


Η απλοποίηση του ζητήματος χαρακτηρίζοντας το πολιτικό πρέπει επίσης να αποφευχθεί. Στην Ελλάδα συχνές είναι οι περιπτώσεις ταύτισης κοινωνικών προβλημάτων με λάθος πολιτικές τις εκάστοτε κυβέρνησης. Η υπερπολιτικοποίηση σε αυτή την περίπτωση υποβιβάζει το πρόβλημα και υπάρχει ο κίνδυνος αποπροσανατολισμού από τους πραγματικούς στόχους του κινήματος. Το κίνημα ζητά πρώτα κοινωνική αλλαγή. Η κοινωνική αλλαγή είναι αυτή που θα οδηγήσει και στην επιθυμητή πολιτική. Το πρόβλημα δεν είναι ο εκάστοτε πρωθυπουργός και υπουργός πολιτισμού, αλλά η εργαλειακή χρήση της θέσης τους που έχει γίνει στο παρελθόν και θα συνεχίσει να υφίσταται στο μέλλον αν δεν έρθει η αλλαγή που ζητούν τέτοια κινήματα.


Το βασικό ερώτημα που γεννιέται είναι σε ποια κοινωνία θέλουμε να ζούμε. Παρόλο που έχουν γίνει αγώνες για δικαιώματα της γυναίκας, αλλά και του ανθρώπου που έχουν καταφέρει τη συνταγματική κατοχύρωση και τη νομική προστασία αυτών, δεν έχει έρθει η αλλαγή στη συμπεριφορά των ατόμων. Πρόκειται για φυσικά δικαιώματα που ο καθένας πρέπει να σέβεται πρώτα ως ένδειξη αυτοσεβασμού και τελικά ως κοινωνική επιταγή. Ποιες θα είναι οι αξίες που οι άνθρωποι θα εφαρμόζουν στις καθημερινές αλληλεπιδράσεις, χωρίς να αμφισβητούνται στιγμή ως κατεκτημένες αλλά θα θεωρούνται φυσικές και άρα αμετάβλητες;

132 προβολές0 σχόλια