#StopAsianHate

Γράφει η Μαρία Μαυροματίδου


Με το σύνθημα #StopAsianHate να ηχεί σε κάθε γωνιά του διαδικτύου, αφυπνίζοντας τους πολίτες του κόσμου για τις επιθέσεις κατά των Ασιατών και Ασιατών Αμερικανών, επιθέσεις παρακινημένες από αισθήματα μίσους που καλλιεργούν τον ρατσισμό απέναντί τους, εξετάζουμε το ρόλο που μπορεί να διαδραματίζουν πρώτον, η πανδημία του νέου κορωνοϊού και δεύτερον, οι ταινίες του Hollywood στην όλο και αναπτυσσόμενη φυλετική διάκριση.


Το χρονικό της έξαρσης μίσους κατά των Ασιατών


Οι Ασιάτες Αμερικανοί καλούνται να αντιμετωπίσουν καθημερινά εγκλήματα μίσους εναντίον τους, από την αρχή της πανδημίας COVID-19. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα δεδομένα του “Stop AAPI Hate”, περίπου 4.000 περιστατικά βιαιότητας σημειώθηκαν, από τον Μάρτιο του ’20 μέχρι το τέλος του Φεβρουαρίου του ’21. Οι διακρίσεις έχουν τη μορφή λεκτικής, σωματικής και διαδικτυακής παρενόχλησης, αποφυγής και παραβίασης πολιτικών δικαιωμάτων (πχ διάκριση στον εργασιακό χώρο). Συμπληρωματικά, το Κέντρο για τη Μελέτη του Μίσους και του Εξτρεμισμού, με έδρα το Σαν Μπερναρντίνο, αναφέρει ότι οι επιθέσεις που διαπράχθηκαν με ξενοφοβικά κίνητρα σε βάρος των ασιατικής καταγωγής Αμερικανών ακολούθησαν μία ανοδική πορεία από 49 στις 122, στις 16 μεγαλύτερες αμερικανικές πόλεις, το 2020.


Η 16η Μαρτίου, ωστόσο, έμελλε να είναι η μέρα που χώρες μίλια μακριά από την Τζόρτζια των ΗΠΑ θα πληροφορούταν για τις τεράστιες διαστάσεις που δύναται να λάβει ο ρατσισμός απέναντι στην κοινότητα. Ήταν η μέρα που δύο λευκοί άντρες επιτέθηκαν σε τρία ινστιτούτα μασάζ και σπα στην Ατλάντα. Ήταν η μέρα που οι ίδιοι άφησαν οκτώ δολοφονημένους ανθρώπους στο πέρασμά τους, εκ των οποίων οι έξι ήταν γυναίκες ασιατικής καταγωγής. Αν και τα αίτια της εχθροπραξίας παραμένουν ανεξιχνίαστα, τα παραπάνω νούμερα αυξάνουν σε μεγάλο βαθμό τις υποψίες ότι οι επιθέσεις στην Ατλάντα είχαν ρατσιστικό χαρακτήρα.

Πηγή εικόνας: Jeenah Moon – The New York Times.


Πηγή εικόνας: Jeenah Moon – The New York Times.

«Είναι γεγονός ότι ο Trump είχε την τάση να ονοματίζει τον Κορωνοϊό ως ιό της Κίνας ή Kung Flu στις ομιλίες του, με αποτέλεσμα να επιτρέπει, αλλά και να ενθαρρύνει τους πολίτες, ανεξαρτήτως καταγωγής, να έχουν πίστη στο γεγονός ότι οι Κινέζοι είναι ο πραγματικός ιός, τον οποίο πρέπει να καταπολεμήσουμε. "Με αυτόν τον τρόπο, δεν μπόρεσε να επικοινωνήσει ότι οι Κινέζοι είναι απλώς άνθρωποι, που προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τον φονικό ιό, όπως και όλος ο πλανήτης, σήμερα", αναφέρει η Yin Chang, διοικήτρια του μη κερδοσκοπικού “Heart of Dinner” στην εκπομπή “The Ellen DeGeneres Show”. Πράγματι, η πανδημία και τα όσα αυτή προξένησε συνδέθηκε άρρηκτα με τους Ασιάτες, με τους πληγέντες να θεωρούν υπαίτιους τους πρώτους και να φέρουν το ρατσισμό σε ιστορικά για την εποχή υψηλά επίπεδα.


«Δύο λευκοί μεσήλικες άντρες, που ήταν γείτονές μου για πάνω από δεκαπέντε χρόνια, με πλησίασαν απειλητικά στο δρόμο και είπαν: Πήγαινε πίσω στο Γουχάν, και πάρε τον ιό μαζί σου! Όταν τους χαρακτήρισα κακοήθεις, τότε μου απάντησαν με υβριστικό λεξιλόγιο κι απείλησαν να χτυπήσουν τον άντρα μου!», μαρτυρά μία γυναίκα στον Καναδά κι αποδεικνύει ότι τα όσα συζητούμε δεν είναι θεωρίες, αλλά η άγρια πραγματικότητα.


«Μία μέρα, εγώ και ο φίλος μου ήμασταν στο μετρό, όταν ξαφνικά ένας άνδρας με έσπρωξε βίαια, χτυπώντας την πλάτη μου κι ύστερα, μας προσπέρασε, χρησιμοποιώντας υβριστικό λεξιλόγιο, υποκρινόμενος ότι έβηχε και απειλώντας μας με χειρονομίες. Λίγες μέρες αργότερα, είδαμε τον ίδιο στις ειδήσεις, να κατηγορείται ότι ψέκασε πιπέρι στον ιδιοκτήτη ενός μαγαζιού, κραυγάζοντας ότι εκείνος είναι ο ίδιος ο Κορωνοϊός», συγκλονίζει μία, εκ των πολλών, μαρτυρία στο Annandale.

Αντιλαμβανόμαστε ότι οι άνθρωποι έχουμε στερηθεί την καθημερινότητά μας με την έλευση της πανδημίας, ότι τα συστήματα υγείας καταρρέουν, ότι ασθενείς και μη καταβάλλουν προσπάθειες να ανταπεξέλθουν στην πρωτόγνωρη αυτή πρόκληση. Στο πλαίσιο αυτό, είναι λογικό επόμενο να ψάχνουμε με μανία αυτούς που φέρουν την ευθύνη για την κατάσταση που έχουμε κληθεί να αντιμετωπίσουμε. Είναι, όμως, δυνατόν η οργή να οδηγήσει σε κάτι διαφορετικό από έναν πόλεμο ; Είναι δυνατόν ο πόλεμος να συμβάλλει στην καταπολέμηση του ιού;


Πηγή εικόνας: Anna Rogacheva.

Ρατσισμός και κινηματογράφος


Γενικότερα, γνωρίζουμε ότι η παρουσίαση περιθωριοποιημένων ατόμων στον κινηματογράφο βασίζεται – τις περισσότερες φορές - σε καρικατούρες και παραπληροφόρηση, κανονικοποιώντας έτσι τον ρατσισμό απέναντί τους. Ειδικότερα, μακρά είναι η λίστα ταινιών του Hollywood που απεικονίζουν τις γυναίκες Ασιάτισσες είτε ως εξωτικά όντα με έντονες σεξουαλικές επιθυμίες, είτε ως απόλυτα υποταγμένες στα θελήματα άλλων χαρακτήρων των ταινιών.

Ας μελετήσουμε προσεκτικά, λοιπόν, ορισμένες από τις «κωμικές» και μη σκηνές, που δημιουργήθηκαν στις πλάτες των γυναικών της Ασίας, διαιωνίζοντας επικίνδυνα στερεότυπα κατά της συγκεκριμένης κοινότητας.


1. Piccadilly, 1929: Ένα πρώιμο παράδειγμα της παρουσίασης γυναικών ως υπερσεξουαλικών όντων. Η Shosho είναι μία Κινέζα πλύστρα πιάτων που καταλήγει να λικνίζεται αισθησιακά, σε ένα νυχτερινό κλαμπ στο Λονδίνο. Σε αυτό το σημείο είναι που ο ιδιοκτήτης του μαγαζιού την ερωτεύεται και ξεκινάει μία περιπέτεια που καταλήγει να τη βρίσκει δολοφονημένη.


2. Full metal jacket, 1987: Μία σκηνή της ταινίας, που αφορά τον πόλεμο στο Βιετνάμ, μπορεί να περνάει σχεδόν απαρατήρητη, αλλά είναι δυνατόν να καταγραφεί στο υποσυνείδητο. Επεξηγηματικά, η ταινία παρουσιάζει μία Ασιάτισσα με σπαστά αγγλικά ως σεξουαλική εργαζόμενη που καλεί δύο Αμερικανούς στρατιώτες να της κάνουν παρέα, χρησιμοποιώντας, μάλιστα, πρόστυχες εκφράσεις. Αυτό έχει ως συνέπεια την ενίσχυση του στερεοτύπου που θέλει τις γυναίκες της Νότιας Ασίας να ασκούν αποκλειστικά το συγκεκριμένο επάγγελμα.


3. Austin Powers in Goldmember, 2002: Ο νέος αιώνας δεν κατάφερε να καταδικάσει τα λεγόμενα ανέκδοτα σε βάρος των γυναικών ασιατικής καταγωγής. Έτσι, στην τρίτη από τη σειρά ταινιών Austin Powers συναντούμε μία καρικατούρα Ασιατισσών διδύμων με ονόματα που περνούν σεξουαλικά μηνύματα. Οι δίδυμες προσφέρουν «μυστικό μασάζ», όπως το αποκαλούν, υπονοώντας ότι είναι ερωτικά διαθέσιμες.


4. Meangirls, 2004: Η πολυαγαπημένη ταινία συνέλαβε, επίσης, στη σεξουαλική αντικειμενοποίηση και βία έναντι της προαναφερθείσας εθνοτικής ομάδας. Επεξηγηματικά, η Trang Pak, αρχηγός της ασιατικής κλίκας του σχολείου, υποδύεται το ρόλο ενός ανήλικου κοριτσιού, που διακατέχεται από έντονα ερωτικά ένστικτα και διατηρεί μυστική σχέση με τον κατά πολύ μεγαλύτερο λευκό προπονητή της.


Πηγή εικόνας: Jim Wilson – The New York Times.

Όλα τα παραπάνω διηγήματα δύνανται να οδηγήσουν στην απανθρωποποίηση των γυναικών της Ασίας, στην πεποίθηση, δηλαδή, ότι αποτελούν κάτι κατώτερο του ανθρωπίνου είδους, μη έχοντας την ικανότητα να αναπτύξουν σύνθετα συναισθήματα, εξαιρουμένης της χαράς και της λύπης. Συνεπώς, διευκολύνεται η δημιουργία ενός κλίματος, στο οποίο επιτρέπεται, ή ακόμη και δικαιολογείται η βία κατά των γυναικών με ασιατική καταγωγή, όπως συμπεραίνει και μία έκθεση του 2016 από την ΜΚΟ «Εθνικό Δίκτυο για την Καταπολέμηση της Ενδοοικογενειακής Βίας». Επιπλέον, αξίζει να λεχθεί ότι και η εκπροσώπηση των Ασιατών ανδρών στον κινηματογράφο δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.


Χιλιοπαιγμένες ταινίες ανακυκλώνουν στερεότυπα σε μία εποχή που πολεμά τον ρατσισμό και στηρίζει τη διαφορετικότητα και μοναδικότητα κάθε εθνοτικής ομάδας (!) Χιλιοειπωμένες ατάκες περί ασιατικής ευθύνης για την ταχεία διάδοση του κορωνοϊού αντηχούν, σε μία εποχή διακρατικής συνεργασίας, μία εποχή που γνωρίσαμε τη σημασία της παγκοσμιοποίησης, της κατάργησης συνόρων όταν τίθεται ζήτημα κρίσης, είτε υγειονομικής, είτε οικονομικής, είτε πολιτικής. Σε μία εποχή αλληλεξάρτησης χωρών, κατά πόσο είναι εφικτό να μισήσουμε ο ένας τον άλλον; Να υποτιμήσουμε ο ένας τον άλλον; Ας λάβουμε υπόψη μας ότι οι επιπτώσεις όλων αυτών των εχθροπραξιών θα αρχίσουν, αργά ή γρήγορα, να γίνονται ορατές, όχι μόνο στην προσωπική, αλλά και στην κοινωνική ζωή, διαταράσσοντας την ομαλή λειτουργία και συνοχή της.





Βιβλιογραφικές πηγές:

1. How the Media’s Depiction of Asian Women Harms Them. (2021, Μάρτιος 18). Ανακτήθηκε από: https://www.instagram.com/p/CMiMBh5ni9V/.

2. ΗΠΑ: 8 νεκροί μετά από πυροβολισμούς σε τρία ινστιτούτα μασάζ και σπα στην Ατλάντα. (2021, Μάρτιος 17). Ανακτήθηκε από: https://www.capital.gr/diethni/3532499/ipa-8-nekroi-meta-apo-purobolismous-se-tria-institouta-masaz-kai-spa-stin-atlanta.

156 προβολές0 σχόλια