Transgender Ορατότητα: Ζωγραφίζοντας έναν Κόσμο με Αμέτρητα Χρώματα

Γράφει η Μαρία Μαυροματίδου


Δεν θα μπορούσαμε να γιορτάσουμε την Παγκόσμια Ημέρα Τρανς Ορατότητας (31 Μαρτίου) με καλύτερο τρόπο από το να αναφερθούμε στην καινούργια διαφήμιση της Pantene. Μία διαφήμιση που φρόντισε να φωτίσει τη ρουτίνα μας, να φέρει τους πολίτες του κόσμου στη θέαση ενός ζητήματος «ταμπού», ενός στιγμιότυπου που απεικονίζει δύο μαμάδες και μία Τρανς κόρη και, μεταξύ άλλων, αναδεικνύει τη σημασία των μαλλιών για την επιβεβαίωση του φύλου ενός νεαρού κοριτσιού. Και υπογραμμίζουμε το «μεταξύ άλλων», ακριβώς επειδή το διαφημιστικό μήνυμα επιθυμεί να διευρύνει τους ορίζοντες των θεατών, ενημερώνοντάς τους για την καθημερινότητα της πολύχρωμης ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, ισοπεδώνοντας στερεότυπα κι έμφυλες διακρίσεις, προβάλλοντας το πρότυπο μίας οικογένειας που στηρίζει τις επιλογές των μελών της και θέτοντας όλους εμάς στο παιχνίδι να ερευνήσουμε τι πραγματικά αντιπροσωπεύει αυτή η κοινότητα και ως εκ τούτου, να μελετήσουμε όσα διστάζουμε, ενδεχομένως, να ρωτήσουμε.


Πηγή εικόνας: Anna Shvets – www.pexels.com

Μία πολύχρωμη διαφήμιση

Η μάρκα προϊόντων περιποίησης μαλλιών, Pantene, δημιουργεί ένα διαφημιστικό σποτ, με σκοπό να τιμήσει τη δύναμη της Τρανς ορατότητας. Πιο συγκεκριμένα, το διήγημα ξεκινάει με τη μαμά Ashley να βουρτσίζει τα μαλλιά της κόρης της, Sawyer, μία σκηνή που συνοδεύεται από τρυφερότητα και στη συνέχεια, από την αποκάλυψη της ταυτότητας του κοριτσιού. «Είναι το ατρόμητο και δημιουργικό μας παιδάκι. Μόλις μας είπε ότι προσδιορίζεται ως κορίτσι, θέλησε αμέσως να μακρύνει τα μαλλιά της, ένα χαρακτηριστικό που έπαιξε σημαντικό ρόλο στη μετάβασή της», σχολιάζει η μαμά, ενώ η μικρή Sawyer απαντά πως τα μαλλιά της είναι εκείνα που την βοηθούν να αισθάνεται καλύτερα με τον εαυτό της, ενισχύοντας την αυτοπεποίθησή της και ταυτίζοντας τον εσωτερικό με τον εξωτερικό της κόσμο.


Επιπλέον, η Ashley φαίνεται να ενθαρρύνει την κόρη της, με την ίδια να υποστηρίζει την παρουσίαση της Sawyer στην κοινωνία ως του πραγματικού της εαυτού, ενός κοριτσιού που με τον ίδιο τρόπο που δεν φοβήθηκε να κάνει “coming out” στην οικογένεια της, έτσι δεν θα κρύψει την αληθινή της ταυτότητα και από τους γύρω της.


Πηγή εικόνας: Pantene – Youtube

Μιλώντας για το γράμμα «Τ» της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας


Είναι υψίστης σημασίας να αποσαφηνίσουμε τη διαφορά που παρουσιάζεται μεταξύ του όρου «χαρακτηριστικά φύλου» και της έννοιας «έκφραση φύλου». Ειδικότερα, τα πρώτα παραπέμπουν στα εκ γενετής χαρακτηριστικά του ατόμου, που είναι δυνατόν να αφορούν τόσο τον εξωτερικό, όσο και τον εσωτερικό κόσμο (π.χ. γεννητικά όργανα, χρωμοσώματα), ενώ το περιεχόμενο της δεύτερης έννοιας σχετίζεται με την κοινωνική αντίληψη που το άτομο διαμορφώνει για το φύλο του.


Η ίδια μπορεί να αναπροσαρμόζεται ανάλογα με τη μόδα, τις τάσεις και τις γενικότερες συνθήκες της εποχής. Αν και στις περισσότερες κοινωνίες υπάρχει η τάση να κάνουμε έναν διμερή διαχωρισμό των φύλων (άνδρας και γυναίκα), είναι αναγκαίο να αντιληφθούμε την ποικιλομορφία των φύλων. Με άλλα λόγια, είναι πιθανόν η ταυτότητα ενός ατόμου να μην συμβαδίζει πάντα με τα χαρακτηριστικά του βιολογικού του φύλου, με αποτέλεσμα ορισμένοι άνθρωποι να μην συμπεριφέρονται σύμφωνα με τις κοινωνικές νόρμες των φύλων που στερεοτυπικά έχουμε θέσει (λ.χ. τα αγόρια ταιριάζει να παίζουν με τα αυτοκίνητα, ενώ τα κορίτσια με τις κούκλες).


Σε αυτήν ακριβώς την περίπτωση είναι που ερχόμαστε σε επαφή με τη λατινογενούς ρίζας λέξη “Trans” που σημαίνει «από την άλλη μεριά» και διαφοροποιείται της “Cis” που ορίζεται ως «από την ίδια μεριά». Αναλυτικότερα, ως Trans προσδιορίζονται τα άτομα που αισθάνονται το αντίθετο φύλο από εκείνο που ενδεχομένως γεννήθηκαν, ενώ Cis εκείνοι που γεννιούνται με ένα συγκεκριμένο φύλο και καταλήγουν να αισθάνονται κατά τον ίδιο τρόπο σε ολόκληρη τη ζωή τους. Όσον αφορά τους Transgender, οι ίδιοι δεν περιορίζουν την ταυτότητά του φύλου τους στις δύο κατηγορίες που σημειώσαμε παραπάνω, καθώς πολλοί είναι εκείνοι που δεν αισθάνονται με αρρενωπό ή θηλυπρεπή κατ’ αποκλειστικά τρόπο. Ακόμη, αξίζει να λεχθεί ότι η ταυτότητά τους είναι ανεξάρτητη του σεξουαλικού προσανατολισμού τους, όπως επισημαίνουν πληροφορίες του Harvard University.


Αναφερόμενες στην ταυτότητα φύλου του ανθρώπου, έρευνες αποδεικνύουν ότι η προαναφερθείσα είναι δυνατόν να διαμορφωθεί επηρεαζόμενη από το περιβάλλον, αλλά και από τη γενετική, προκαλώντας μεγάλο ενδιαφέρον για το ποια είναι εκείνα τα γονίδια που φέρουν την «ευθύνη» για τον αυτοπροσδιορισμό ενός ατόμου ως trans. Εμβαθύνοντας στο δεύτερο κομμάτι, οι trans γυναίκες τείνουν να έχουν εγκεφαλικές δομές που μοιάζουν με τις cis γυναίκες και όχι με cis άνδρες.


Ο πυρήνας κλίνης του stria terminalis (BSTc) είναι σεξουαλικά διμορφικός, με αυτόν των ανδρών να είναι δύο φορές μεγαλύτερος και πιο πυκνοκατοικημένος σε κύτταρα απ’ ότι των γυναικών. Λαμβάνοντας το συγκεκριμένο δεδομένο υπόψιν, δύο ανεξάρτητες ομάδες ερευνητών διαπίστωσαν, το 1995 και 2000, ότι το BSTc των transgender γυναικών έχει μεγαλύτερη ομοιότητα με αυτό των cisgender γυναικών. Αυτό συμβαίνει διότι κατά τη διάρκεια της κύησης, είναι πιθανόν το μωρό θηλυκού φύλου να έρθει σε επαφή με λιγότερα του προαπαιτούμενου αριθμού οιστρογόνα ή τα τελευταία να έχουν κακή ευαισθησία στο έμβρυο. Συνεπώς, η γενική εγκεφαλική δομή των γυναικών της συγκεκριμένης κοινότητας συμφωνεί με την ταυτότητα του φύλου τους, δηλαδή με τον τρόπο που οι ίδιες αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους. Το ίδιο ισχύει και για τους transgenderάνδρες, αντίστοιχα.


Πηγή εικόνας: Anna Shvets – www.pexels.com

Η Τρανς ορατότητα


Η τρανσεξουαλικότητα τείνει να υψώνει τη φωνή της όλο και περισσότερο τον 21ο αιώνα, με την κοινότητα να διεκδικεί με πυγμή τα δικαιώματά της, κατατροπώνοντας τις ανισότητες που έχει υποστεί με το πέρασμα των χρόνων. Το σκοτάδι για αυτούς μοιάζει με παρελθόν, καθώς κατευθύνονται προς το στίβο της ζωής με υπερηφάνεια. Τα παραδείγματα Τρανς ορατότητας είναι τρανταχτά τόσο στην Ελλάδα, όσο και σε άλλες χώρες.


Ειδικότερα:

1. Ελλάδα: Καίτη Γκραμμά


Ένα διεμφυλικό μοντέλο, που γνωρίσαμε μέσα από την πολυσυζητημένη συμμετοχή του στο GNTM (2019) και κέρδισε θετικές εντυπώσεις με την ιστορία της· την αποδοχή πρωτίστως, από τον εαυτό της και δευτερευόντως, από τους ανθρώπους που τη στηρίζουν, την οικογένειά της. Μία αξιοσημείωτη περίπτωση, λόγω της δύναμής της να δηλώσει με σθένος ότι γεννήθηκε αγόρι κι έκανε επέμβαση επαναπροσδιορισμού φύλου. «Από τα 15 μου δεν υπήρχε αμφιβολία ότι είμαι ένα κορίτσι σε λάθος σώμα. Μέχρι όταν τελείωσα το γυμνάσιο δεν ήξερα ότι έχει τη δυνατότητα ένας άνθρωπος να υποβληθεί σε διαδικασία επαναπροσδιορισμού φύλου, δεν ήξερα καν τι είναι trans. Μόλις το έμαθα είπα ότι είναι η μόνη μου λύση, η μόνη μου ελπίδα!», εξομολογείται σε μία συγκλονιστική συνέντευξή της, στην εκπομπή Μεσάνυχτα.



2. Ολλανδία: Nikkie de Jager


Η καλλιτέχνιδα μακιγιάζ που έγινε παγκοσμίως γνωστή μέσα από το κανάλι της στο Youtube. Η αποκάλυψη της Τρανς ταυτότητάς της από την ίδια άφησε άναυδο το κοινό της, με το ίδιο να δηλώνει ότι θα συνεχίζει να τη στηρίζει, ανεξαρτήτως του φύλου της. «Από τη στιγμή που γεννήθηκα, ήξερα ότι είμαι κορίτσι και δεν μπορούσα να καταλάβω τον λόγο που έπρεπε να έχω κοντά μαλλιά ή να μην φοράω φορέματα. Έπαιζα με κούκλες και με ενδιέφερε οτιδήποτε είχε να κάνει με νύχια και μαλλιά.. Πραγματικά όλα πάνω μου ήταν κοριτσίστικα!», αναφέρει στο βίντεο της και κερδίζει πάνω από 36 εκατομμύρια προβολές. «Θα ήθελα να εμπνεύσω όλα εκείνα τα κορίτσια του έξω κόσμου, που μπορεί να μου μοιάζουν και που νιώθουν ανασφαλή, που αισθάνονται ότι δεν έχουν χώρο στην κοινωνία μας, που νομίζουν ότι κανένας δεν μπορεί να τις καταλάβει. Ελπίζω η δική μου απόπειρα να αποκαλύψω το τι πραγματικά είμαι, να επηρεάσει όλες εσάς θετικά, ώστε να ζήσετε όπως θέλετε, να ζήσετε μία ζωή που σας αξίζει», σημειώνει όντας εμφανώς συγκινημένη κι υπερήφανη.



3. Καναδάς: Elliot Page


Ο ηθοποιός γνωστοποίησε την transgender ταυτότητά του, στους λογαριασμούς του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το 2020, ενώ τον Μάρτιο του ’21 κατάφερε να είναι ο πρώτος Τρανς άνδρας που έγινε εξώφυλλο στο περιοδικό “Time”. Ο ηθοποιός δήλωσε, μεταξύ άλλων, ότι αγκάλιασε επιτέλους τον αληθινό του εαυτό και εξέφρασε τις ανησυχίες του για την τρανσοφοβία που επικρατεί και δύναται να υποστεί. Ωστόσο, σήμερα, ο Page παλεύει για τη δύναμη της κοινότητας στην οποία ανήκει, καταδικάζοντας τα εγκλήματα μίσους που διαπράττονται κατά των Τρανς ατόμων παγκοσμίως.


4. ΗΠΑ: Rachel Levine


Το τελευταίο μας παράδειγμα προέρχεται από τον χώρο της πολιτικής. Η Levine κατέκτησε τη θέση της υφυπουργού Παιδείας στην κυβέρνηση J. Biden. «Είμαι περήφανη για το έργο που κάναμε ως διοίκηση για τον τομέα της υγείας και για το έργο που έκανα προσωπικά για την αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με θέματα που αφορούν την ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα», αναφέρει η Levine, σύμφωνα με πληροφορίες της Washington Post.


Πηγές εικόνων: lifo.gr, the sun – pinterest, people – pinterest, cnn.com

Ο κακοποιητικός λόγος για την Τρανς κοινότητα


Με τη ψήφιση της νομικής αναγνώρισης ταυτότητας φύλου στην Ελλάδα, προέκυψαν διάφορα ζητήματα, μεταξύ των οποίων και το “misgendering”. Επεξηγηματικά, πολλές είναι οι περιπτώσεις ανθρώπων που δεν δέχονται τον προσδιορισμό που έχει κάνει ένα άτομο για τον εαυτό του, είτε αυτό οφείλεται σε αγένεια, είτε σε άγνοια, όπως σχολιάζει η Νάνσυ Παπαθανασίου, ειδική ψυχικής υγείας και διδάσκουσα των μαθημάτων για τις ΛΟΑΤΚΙ+ ταυτότητες σε Πάντειο και ΠΑΔΑ, σε σχετικό podcast της “LiFO”.


Η ίδια προσθέτει ότι η σύγχυση αντωνυμιών ή οι χαρακτηρισμοί που ενδεχομένως έχουν στιγματίσει την κοινότητα (π.χ. τραβεστί) συνιστούν κακοποιητικό λόγο για τα Τρανς άτομα, καθώς καταργεί την ταυτότητα των ίδιων. Η πεποίθηση του «δεν με νοιάζει πως αισθάνεσαι, με ενδιαφέρει μονάχα να μην ξεβολευτώ» ηχεί δυνατά, με πολλούς να αρνούνται τον σεβασμό απέναντι στην κοινότητα, αφού δεν προσαρμόζουν τη γλώσσα τους, ώστε να είναι σύμφωνη με τις αξίες και τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+.


Η ειδήμων υπογραμμίζει ότι καθήκον μας είναι η αναπροσαρμογή της γλώσσας μας, όπως ακριβώς συνέβη και με την κατάργηση κακοποιητικών όρων που είχαν σχέση με τις φυλές. Ο κόσμος εξελίσσεται και κάθε ευαίσθητη κοινωνική ομάδα προσπαθεί να αποκτήσει τη φωνή της. Συγκριτικά με όλα τα παραπάνω άλματα προόδου, εμείς δεν μπορούμε να αλλάξουμε δύο – τρεις φράσεις του λεξιλογίου μας; « Όσοι άνθρωποι είμαστε, τόσες εμπειρίες έχουμε, τόσοι ορισμοί ταυτοτήτων προκύπτουν», τονίζει η επίσης ειδική επί του θέματος, Έλενα-Όλγα Χρηστίδη, επισημαίνοντας τη σημασία της μοναδικότητας του κάθε ανθρώπου.



Είμαστε μοναδικοί, λοιπόν, μοναδικοί, μα συγχρόνως τόσο ίδιοι. Είμαστε άνθρωποι τελικά κι έτσι, οφείλουμε να γιορτάσουμε όλοι μαζί την αυριανή μέρα αφιερωμένη στην παγκόσμια ορατότητα των Τρανς. Μία μέρα που αποτέλεσε μία χρυσή τομή στην ιστορία της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Μία μέρα που μας θυμίζει πως είμαστε αυτό που δηλώνουμε, είμαστε ό,τι πραγματικά νιώθουμε, είμαστε ο εαυτός μας. Αφιερωμένα, λοιπόν, όλα τα παραπάνω λόγια μου σε εκείνα τα Τρανς άτομα που έχουν τη δύναμη να αποδεχτούν το είναι τους, σε εκείνα που ψάχνουν ακόμη το θάρρος ώστε να γνωρίσουν την πραγματική τους εικόνα και τέλος, σε όλα εκείνα που επιθυμούν τόσο πολύ να βγουν στην κοινωνία με αυτοπεποίθηση, δηλώνοντας ή μη την ταυτότητα τους.


Να ξέρετε... Σας αγκαλιάζουμε!




Πηγές


washingtonpost.com / sitn.hms.harvard.edu / lifo.gr /


142 προβολές0 σχόλια